Μία πρωτότυπη και συνάμα καινοτόμα έκθεση από χάρτες της Αμμοχώστου παρουσιάζει ατο Πολιτιστικό Κέντρο της κατεχόμενης Αμμοχώστου στη Δερύνεια η αρχιτέκτονας από το Παραλίμνι Γεωργία Κλέφτη.
Δεν πρόκειται για μία συμβατική αποτύπωση της πόλης της Αμμοχώστου σε χάρτες αλλά μία αποτύπωση “mind maps” της κατεχόμενης Βασιλεύουσας από τους ίδιους τους εκτοπισμένους κατοίκους της, οι οποίοι μέσα από προσωπικές μαρτυρίες και μνήμες αποτύπωσαν την πόλη τους όπως την αντιλαμβάνονται και όπως την θυμούνται.
Όπως εξηγά η ίδια μιλώντας στο Famagusta.News, αρχικό στάδιο της έρευνας ήταν η συλλογή «νοητικών χαρτών» της Αμμοχώστου, που σχεδίασαν οι ίδιοι οι πρόσφυγες ή άτομα που είχαν άμεση επαφή με την πόλη. Η χαρτογράφηση της πόλης αφορά τη συλλογική αλλά και την προσωπική μνήμη του καθενός, 49 χρόνια μετά τη βίαιη εγκατάλειψη της.
Η προσπάθεια οπτικοποίησης της μνήμης, δίνει την ευκαιρία να δει κανείς την πόλη μέσω ενός πρωτότυπου τρόπου και να εξερευνήσει τη σημαντικότητα και τον συσχετισμό διαφόρων σημείων της.
Επίσης, αυτή η έρευνα αποτελεί και ένα τρόπο αρχειοθέτησης αλλά και απομνημόνευσης των ιστοριών των προσφύγων. Οι ιστορίες και οι μνήμες των κατοίκων πρέπει να αποτελούν βασικό γνώμονα του σχεδιασμού μιας πόλης, έτσι ώστε αυτοί οι «χάρτες μυαλού» να μπορούν να αποτελέσουν ένα σημαντικό εργαλείο για τον μελλοντικό σχεδιασμό της Αμμοχώστου.
Τί περιλαμβάνει η έκθεση
Η έκθεση περιλαμβάνει τριάντα «νοητικούς χάρτες» που συλλέχθηκαν από ανθρώπους που έζησαν την πόλη, ηλικίας 55 μέχρι και 80 χρονών. Την έκθεση συνοδεύει οπτικοακουστικό υλικό από την συνέντευξη του Φίλιππου Γιαπάνη, εικαστικού και γλύπτη, που πάρθηκε για τις ανάγκες της έρευνας. Το βίντεο επιμελείται ο Κωνσταντίνος Κουμής.
Από πού προέκυψε η ιδέα
Πηγή έμπνευσης της Γεωργίας ήταν ένας αξιόλογος άνθρωπος και ακαδημαϊκός, η Δρ. Nausicaa Pezzoni που ήταν αρκετά τυχερή, όπως αναφέρει, να έχει ως μέντορα στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου όπου και είχε επιβλέψει τη διπλωματική της εργασία. Η Δρ. Nausicaa χρησιμοποιεί στην έρευνά της τη μεθοδολογία των «mind maps», που βασίζεται στην εκτεταμένη έρευνα του πολεοδόμου Kevin Lynch. Στόχος της είναι η χαρτογράφηση Ευρωπαϊκών πόλεων από τους μετανάστες για να ερευνήσει πώς αυτός ο «μεταβατικός πληθυσμός» αντιλαμβάνεται την πόλη όπου κατοικεί.
Όπως αναφέρει, μόλις παρουσίασε την έρευνά της, η σκέψη τησ πήγε απευθείας στην πόλη της Αμμοχώστου. Ο παππούς της συνήθιζε συχνά να ζωγραφίζει τους δρόμους και τις διάφορες συνοικίες της περιοχής για να της εξηγήσει την καθημερινότητά του στην πόλη που αγαπούσε τόσο πολύ. Αυτά αποτέλεσαν και τα θεμέλια της έρευνας.
Η Γεωργία Κλέφτη
Η Γεωργία Κλέφτη, είναι 27 χρονών και κατάγεται από το Παραλίμνι. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και έπειτα εργάστηκε δύο χρόνια σε αρχιτεκτονικά γραφεία σε Κύπρο και Ισπανία. Αυτό τον Ιούλη αποφοίτησε από το Πολυτεχνείο του Μιλάνου όπου ολοκλήρωσε το διετές μεταπτυχιακό της που αφορούσε τόσο την Αρχιτεκτονική όσο και τον Αστικό Σχεδιασμό.
Μέσω της έρευνάς τησ ευελπιστεί να δημιουργήσει ένα αρχείο χαρτογράφησης και μελλοντικά να ξεπεράσει τους 100 χάρτες στο σύνολο για να πραγματοποιηθεί εκτεταμένη στατιστική ανάλυση. Η ίδια αναφέρει πως θεωρεί ότι γενιά της έχει χρέος να ενημερωθεί αλλά και να διασφαλίσει την μνήμη του ιστορικού της παρελθόντος. Τέλος, ελπίζει, όπως αναφέρει, να καταφέρει να ζήσει σε ένα ελεύθερο και επανενωμένο νησί χωρίς διαχωρισμούς και αντιπαλότητες.
Η έκθεση
Εγκαίνια έκθεσης: 27 Ιουλίου 2023, ώρα 18:00 – 21:00
Διάρκεια έκθεσης: 28 Ιουλίου 2023 – 11 Αυγούστου 2023
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Σάββατο: 7:30 – 15:30
Στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αμμοχώστου παρουσιάζεται ή έκθεση αρχιτεκτονικής «FAMAGUSTA M(IN)D MAPS», η οποία εκθέτει τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου διπλωματικής της αρχιτέκτονος Γεωργίας Κλέφτη (MA Architecture and Urban Design, Politecnico di Milano). Την έκθεση επιμελείται η εικαστικός και επιμελήτρια τέχνης Δέσποινα Πετρίδου. Η έκθεση πραγματοποιείται με την στήριξη του Δήμου Αμμοχώστου, του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου και του Πανεπιστημίου Politecnico di Milano .
Αυτή η έκθεση παρουσιάζει μια σειρά «νοητικών χαρτών», που δημιουργήθηκαν, συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν κατά τη διάρκεια της διατριβής με τίτλο: The Mnemonic Spatial Dimensions of an Abandoned Border City: The Case Study of Famagusta, ως μέρος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην Αρχιτεκτονική και τον Αστικό Σχεδιασμό. Η διπλωματική εργασία διερευνά συγκεκριμένα τον τρόπο με τον οποίο οι πρόσφυγες της Αμμοχώστου μπορούν να «χαρτογραφήσουν» την πόλη με βάση την προσωπική και συλλογική μνήμη, μετά από σαράντα-εννέα χρόνια απουσίας από την πόλη τους. Ως μέρος αυτής της εκτεταμένης έρευνας, πρόσφυγες ηλικίας πενήντα-πέντε έως ογδόντα, ερωτήθηκαν και τους ζητήθηκε να σχεδιάσουν τον δικό τους χάρτη, οπτικοποιώντας τη μνήμη και τις εμπειρίες τους από το χώρο και τον τόπο, καθώς και τα συναισθήματα που συνδέονται με αυτόν. Αυτά τα «εσωτερικά τοπία του μυαλού» στη συνέχεια αναλύθηκαν για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τον τρόπο ερμηνείας των πόλεων και των τόπων μέσω ενός εξατομικευμένου πλαισίου, που επηρεάζεται από το πολιτικό και κοινωνικό υπόβαθρο, την προσωπική ανάμνηση και το τραύμα ενός ατόμου.
