Οριστική μείωση αριθμού των Δήμων μέχρι το 2019

Στην τελική ευθεία μπαίνουν όπως όλα δείχνουν οι διεργασίες για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο. Τα σενάρια πλέον έχουν συγκεκριμενοποιηθεί, καθώς φαίνεται να υπάρχει μια κατ’ αρχήν σύγκλιση απόψεων μεταξύ τοπικών Αρχών και κομμάτων ως προς την κατεύθυνση που θα κινηθεί η μεταρρύθμιση. Όπως προκύπτει από τις τελευταίες εξελίξεις, το σενάριο των Άγγλων εμπειρογνωμόνων για δημιουργία Δευτεροβάθμιου Οργάνου, πάνω στην οποία στηρίχθηκε και η καταρχήν πρόταση νομοσχεδίου που έφερε ενώπιον των ενδιαφερομένων μερών η Κυβέρνηση, εγκαταλείπεται.

Αντίθετα κερδίζουν έδαφος οι εισηγήσεις των Ιταλών εμπειρογνωμόνων τους οποίους έφερε πριν από ένα περίπου χρόνο η Ένωση Δήμων για την ετοιμασία σχετικής μελέτης για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Κύπρο. Βασική φιλοσοφία της μελέτης των Ιταλών είναι η δημιουργία συμπλεγμάτων σε πρώτο στάδιο, τόσο μεταξύ δήμων όσο και μεταξύ κοινοτήτων, ή και μικτών συμπλεγμάτων όπου υπάρχει η δυνατότητα. Σε δεύτερο στάδιο, οι Ιταλοί μιλούν πλέον για σταδιακή μείωση του αριθμού των δήμων μέσω συνενώσεων. Συγκεκριμένα οι Ιταλοί μιλούν αρχικά για μείωση σε 23 δήμους και σε μελλοντικό στάδιο σε περαιτέρω μείωση σε 12 δήμους. Αν και σε αυτό το στάδιο από πλευράς Ένωσης Δήμων δεν γίνεται αναφορά σε αριθμό συνενώσεων δήμων, είναι ξεκάθαρο μέσα από το έγγραφο εργασίας που έχουν ετοιμάσει ότι θα πρέπει να υπάρξει συνένωση δήμων και συνεπώς μείωση του αριθμού τους.

Το θέμα της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο, αν και αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης και τα προηγούμενα χρόνια, αναθερμάνθηκε ουσιαστικά την τελευταία διετία. Οι ευρύτερες εξελίξεις στην Οικονομία του τόπου επηρέασαν την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε πολύ μεγάλο βαθμό, οδηγώντας μάλιστα ορισμένους δήμους στα όρια της χρεοκοπίας. Όπως ήταν αναμενόμενο, πλέον η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Κύπρο δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει με τον τρόπο που λειτουργούσε διαχρονικά. Αυτό πλέον αποτελούσε δεδομένο, ανεξάρτητα και από το γεγονός της μνημονιακής υποχρέωσης της Κύπρου για μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης η οποία θα επέφερε και σοβαρές εξοικονομήσεις στον τρόπο λειτουργίας της.

Υπό αυτά τα δεδομένα, η Κυβέρνηση, διά του υπουργού Εσωτερικών, ανακοίνωσε την έναρξη διαβουλεύσεων για τη μεταρρύθμιση. Στο πλαίσιο αυτό κλήθηκαν από το Υπουργείο Εσωτερικών Άγγλοι εμπειρογνώμονες για να μελετήσουν τα δεδομένα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο και παράλληλα να καταθέσουν εισηγήσεις για το νέο μοντέλο λειτουργίας των τοπικών αρχών.

Στις αρχές του περασμένο έτους περίπου οι Άγγλοι εμπειρογνώμονες κατέθεσαν ένα προκαταρκτικό έγγραφο της μελέτης τους, βολιδοσκοπώντας και αντιδράσεις. Οι εισηγήσεις των Άγγλων προκάλεσαν μεγάλη αναταραχή μεταξύ των τοπικών Αρχών, καθώς μέσα από τα πέντε σενάρια που ανέλυαν προέκριναν ουσιαστικά το σενάριο δημιουργίας πέντε δήμων στα όρια των πέντε επαρχιών των ελεύθερων περιοχών, στους οποίους θα ενσωματώνονταν όλοι οι υφιστάμενοι δήμοι και κοινότητες των επαρχιών. Εναλλακτικά, οι Άγγλοι πρότειναν τη δημιουργία δέκα δήμων, δύο σε κάθε επαρχία, στους οποίους θα ενσωματώνονταν στον ένα οι δήμοι και στον άλλο οι κοινότητες της κάθε επαρχίας.

Μετά τη θύελλα αντιδράσεων που προκλήθηκε, αλλά και τις παρασκηνιακές διεργασίες που γίνονταν σε κόμματα από τοπικούς άρχοντες, οι Άγγλοι διαφοροποίησαν την εισήγησή τους στην τελική μελέτη την οποία παρέδωσαν στην Κυβέρνηση τον Απρίλιο του 2014. Ουσιαστικά, το σενάριο των Άγγλων στην τελική μορφή του αποτελεί μια παραλλαγή του μοντέλου δημιουργία πέντε δήμων, καθώς μιλούν για δημιουργία πέντε Επαρχιακών Συμβουλίων, τα οποία θα λειτουργούν ως Δευτεροβάθμιο Όργανο Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο. Ταυτόχρονα όμως, θα διατηρούνταν όλοι οι δήμοι και οι κοινότητες της Κύπρου, χωρίς όμως να έχουν ουσιαστικές εξουσίες, αφού αυτές μεταφέρονταν, όπως και τα περιουσιακά τους στοιχεία, στο Δευτεροβάθμιο Όργανο. Παράλληλα στο Δευτεροβάθμιο Όργανο θα εντάσσονταν και τα Συμβούλια Υδατοπρομήθειας και Συμβούλια Αποχετεύσεων καθώς και άλλοι τοπικοί οργανισμοί, ενώ ταυτόχρονα θα παραχωρούντο στα Επαρχιακά Συμβούλια και εξουσίες από το κεντρικό κράτος, όπως για παράδειγμα η λειτουργία τους ως Πολεοδομικών Αρχών.

Το Υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι με βάση αυτό το σενάριο θα συντασσόταν από κοινού με τις Τοπικές Αρχές και τα κόμματα ένα νομοσχέδιο το οποίο θα κατατίθετο στη Βουλή μέχρι το τέλος του περασμένου χρόνου. Τον περασμένο Σεπτέμβριο κατατέθηκε από πλευράς Υπουργείο Εσωτερικών ένα σχέδιο νόμου για διαπραγμάτευση, το οποίο ωστόσο προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και διαφωνίες από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Το Υπουργείο Εσωτερικών απέσυρε το σχέδιο, ενώ ο στόχος ολοκλήρωσης των διεργασιών για τη μεταρρύθμιση μέχρι το τέλος του περασμένου χρόνου, ναυάγησε οριστικά.

Μεταρρύθμιση σε τρία στάδια

Η Ένωση Δήμων μετακάλεσε Ιταλούς εμπειρογνώμονες, οι οποίοι κατέθεσαν τη δική τους πρόταση για τη μεταρρύθμιση, που είχε ως βασική φιλοσοφία της τις συμπλεγματοποιήσεις. Φιλοσοφία την οποία ασπάζονται σε ένα μεγάλο βαθμό και οι κοινότητες. Μετά την απόρριψη της πρότασης του Υπουργείου Εσωτερικών, ακολούθησαν διεργασίες μεταξύ των δημάρχων, οι οποίοι κατέληξαν σε ένα συγκεκριμένο πακέτο μέτρων, το οποίο φαίνεται να έχει και την αποδοχή σε μεγάλο βαθμό των κομμάτων.

Την πρόταση αυτή, την οποία ολοκλήρωσαν την εβδομάδα που μας πέρασε, κατέθεσαν την περασμένη Παρασκευή ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας. Σε γενικές γραμμές η πρόταση των δήμων, η οποία ασφαλώς αν τελικά υιοθετηθεί από όλα τα μέρη θα πρέπει να τύχει νομικοτεχνικής επεξεργασίας από ομάδα τεχνοκρατών για να μετατραπεί σε πρόταση νόμου, προνοεί την μεταρρύθμιση σε τρία στάδια και χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2018 ως εξής:

– 1ο στάδιο: Αύξηση αποδοτικότητας (άμεση υλοποίηση 2015-2017). Στο στάδιο αυτό παραμένουν όλοι οι δήμοι και οι κοινότητες ως έχουν σε σχέση με τον αριθμό και τις εξουσίες τους. Παράλληλα προχωρεί η δημιουργία συμπλεγμάτων υπηρεσιών συγκεκριμένων δήμων και κοινοτήτων (τα συμπλέγματα και οι υπηρεσίες θα διευκρινιστούν και θα θεσμοθετηθούν ονομαστικά). Οι συνεργασίες/συμπλεγματοποιήσεις θα δημιουργήσουν μια νέα υπηρεσία ή και νέο όργανο που θα έχει την αρμοδιότητα και ευθύνη όλων των εσόδων και εξόδων και θα ελέγχεται από συμβούλιο που θα απαρτίζεται από τους αιρετούς των συγκεκριμένων δήμων. Το κάθε συμβούλιο θα έχει από 11 μέχρι 14 μέλη ανάλογα με τον αριθμό των συμμετεχουσών Αρχών, περιλαμβανομένων και κοινοτήτων, και η ψήφος του κάθε μέλους θα είναι σταθμισμένη ανάλογα με τον πληθυσμό και άλλα κριτήρια που αφορούν την κάθε συμμετέχουσα Αρχή. Προτείνεται παράλληλα, η μεταφορά της ευθύνης έκδοσης πολεοδομικών αδειών από το Κράτος στις Τοπικές Αρχές, με τη σύσταση Επαρχιακών Πολεοδομικών Αρχών. Επιπρόσθετα, στην μεταβατική περίοδο 2-3 ετών δημιουργείται ένα Συμβούλιο το οποίο στόχο θα έχει τη χάραξη στρατηγικής και ενοποίηση του Τοπικού Σχεδίου και του Ολοκληρωμένου Σχεδίου Κινητικότητας (ΟΣΚ). Ζητείται επίσης η μεταφορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση όλων των αρμοδιοτήτων που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση και σήμερα ανήκουν στις Επαρχιακές Διοικήσεις.

– 2ο στάδιο: Δημιουργία περιβάλλοντος συνεργασίας (2016 – 2018). Στο στάδιο αυτό προβλέπεται η ανάληψη της διαχείρισης ύδρευσης και αποχέτευσης καθώς επίσης και διαχείριση ΧΥΤΥ και ΟΕΔΑ. Θα γίνει επίσης μια ενδελεχής και σε βάθος μελέτη διαδικασιών, εξουσιών, αρμοδιοτήτων, συνηθειών, πιθανών αναγκών και αριθμού ατόμων και δομής σε κάθε δήμο για να μελετηθεί η μελλοντική δομή πιθανών συγχωνεύσεων.

– 3ο στάδιο: Ενοποίηση δήμων (2019). Οι δήμοι μετατρέπονται σε οικονομικά ανεξάρτητες οντότητες, μεταφέροντας σε αυτούς την ευθύνη για κάποιες απαραίτητες φορολογίες με σκοπό να είναι αυτοτελείς. Ως παράδειγμα αναφέρονται ο φόρος ακίνητης ιδιοκτησίας και τα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων. Μετά από μια μεταβατική περίοδο 2-3 ετών (2018 – 2019) θα προχωρήσουν σε αξιολόγηση και απόφαση κατά πόσον συμπλεγματοποιήσεις υπηρεσιών θα είναι και βάση για πιθανή δημιουργία δυνατών και ανεξάρτητων οντοτήτων/δήμων.

Συγκλίνουν όλοι για συμπλεγματοποιήσεις

Ο υπουργός Εσωτερικών Σωκράτης Χάσικος, σημείωσε την ανάγκη άμεσης μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο, εκφράζοντας ωστόσο τη δυσαρέσκεια του για το γεγονός ότι διαπιστώνει απροθυμία για ριζικές τομές. ««Ο κόμπος έφτασε στο χτένι»», δήλωσε ο Σωκράτης Χάσικος. «Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για αποτελεσματικότερη και πιο ορθολογιστική διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, λιγότερες σπατάλες και εξάλειψη φαινομένων κακοδιαχείρισης και διαφθοράς, επιβάλλεται εκ των πραγμάτων, λόγω και της οικονομικής κρίσης, όσο ποτέ άλλοτε προηγουμένως», πρόσθεσε.

Επεσήμανε παράλληλα ότι «το Υπουργείο Εσωτερικών έγκαιρα και όπως το είχε υποσχεθεί, από τις αρχές του περασμένου Οκτώβρη, κατέθεσε γραπτώς τη νέα πρότασή του σε όλους τους εμπλεκόμενους, αφού προηγουμένως όλοι απέρριψαν την αρχική πρόταση των Βρετανών εμπειρογνωμόνων για τη δημιουργία πέντε δήμων παγκύπρια. Η νέα πρόταση του Υπουργείου Εσωτερικών στηριζόταν στην ιδέα δημιουργίας Δευτεροβάθμιου Οργάνου Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με βάση τις υφιστάμενες επαρχίες, με συγκέντρωση εξουσιών τόσο από την Πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση όσο και από το κράτος, για θέματα κυρίως αναπτυξιακής πολιτικής. Δυστυχώς, απορρίφθηκε και αυτή η πρόταση από όλους και δεν έγινε αποδεκτή ούτε σαν βάση συζήτησης».

Ο υπουργός Εσωτερικών διατύπωσε την άποψη ότι μέσα από τα όσα προηγήθηκαν «είναι ξεκάθαρο ότι στην Κύπρο δεν είμαστε έτοιμοι να αποδεχθούμε ριζικές ανατροπές σε υφιστάμενες δομές. Στόχος μας είναι, πάντα, η ευρύτερη δυνατή συναίνεση πριν την κατάθεση του νέου νομοσχεδίου που ετοιμάζουμε στη Βουλή, το αργότερο μέχρι τον ερχόμενο Απρίλιο. Αυτά είναι, πλέον, οριστικά, τα δεδομένα μας από πλευράς χρόνου. Κοινή συνισταμένη σε αυτήν τη νέα προσπάθεια που καταβάλλει το Υπουργείο Εσωτερικών είναι οι συγκλίσεις όλων σε κάποιες βασικές αρχές, που εδράζονται στην έννοια των συμπλεγματοποιήσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο», δήλωσε.

Καταλήγοντας ο Σωκράτης Χάσικος ανέφερε ότι «στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός μας είναι πάντα ο πολίτης για παροχή πιο αναβαθμισμένων και ποιοτικότερων υπηρεσιών με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. Αυτός είναι ο χρυσός κανόνας. Έχουμε ξεκινήσει ένα νέο γύρο διαβουλεύσεων με τους εμπλεκόμενους φορείς, χωρίς φανφάρες και τυμπανοκρουσίες, στη βάση των συγκλίσεων που έχω προαναφέρει. Ευελπιστώ ότι θα καταλήξουμε έγκαιρα, μέχρι τον ερχόμενο Απρίλιο, σ’ ένα κοινά αποδεκτό πλαίσιο μεταρρύθμισης».

Στην τελική ευθεία για κατάθεση του νομοσχεδίου

Ιδιαίτερα αισιόδοξος για την πορεία των τελευταίων εξελίξεων στο θέμα της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρουσιάζεται ο πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Αλέξης Γαλανός. Δήλωσε την ετοιμότητα της Ένωσης Δήμων ακόμα και νωρίτερα από το χρονικό πλαίσιο που έθεσε ο υπουργός Εσωτερικών για κατάληξη συμφωνίας και κατάθεσης νομοσχεδίου στη Βουλή. «Μπήκαμε στην τελική ευθεία για καταρχήν συμφωνία στο θέμα της μεταρρύθμισης», δήλωσε ο κ. Γαλανός. «Όπως είπε ο υπουργός Εσωτερικών μέχρι τον Απρίλιο πάμε για συμφωνία, όμως εμείς, ως Ένωση Δήμων, τελειώνουμε σε μερικές μέρες. Έχουμε ένα προκαταρκτικό έγγραφο μίας γενικότερης συναίνεσης το οποίο θα παρουσιάσουμε τόσο στα κόμματα όσο και στον υπουργό Εσωτερικών αλλά και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Κατά συνέπεια πιστεύω ότι βρισκόμαστε στην τελική ευθεία για κατάθεση νομοσχεδίου με ένα σοβαρό βαθμό συναίνεσης, προπάντων από τα κόμματα», επεσήμανε ο πρόεδρος της Ένωσης Δήμων.

«Ήταν δική μας εισήγηση ότι για να μην αποτύχουμε έπρεπε να γίνει προεργασία. Χαίρομαι και ελπίζω να μην απογοητευτώ αργότερα, διότι έγινε αυτή η προεργασία για να προχωρήσει το θέμα της μεταρρύθμισης στη Βουλή. Με βασική φιλοσοφία τις εξελικτικές συμπλεγματοποιήσεις και χρησιμοποιώ αυτό τον όρο, διότι κάπου οδηγούν. Οδηγούν στο τέλος, κατά την προσωπική μου άποψη, σε συγχωνεύσεις και μειώσεις. Δεν έχουμε μιλήσει για αριθμούς συμπλεγμάτων, διότι θα πρέπει να κάνουμε ασκήσεις επί χάρτου. Επίσης, πέραν των δήμων, υπάρχουν και οι αγροτικές περιοχές. Υπάρχουν όμως κάποιες αναφορές σε αριθμούς στη μελέτη των Ιταλών εμπειρογνωμόνων», πρόσθεσε.

Ο κ. Γαλανός εξήγησε παράλληλα την απόρριψη της πρότασης για δημιουργία Δευτεροβάθμιου Οργάνου. «Τη δημιουργία του Δευτεροβάθμιου την αφήνουμε πίσω, αλλά θεωρώ ότι τα συμβούλια συμπλεγμάτων είναι ένα είδος Δευτεροβάθμιου Οργάνου. Θέλω να πω όμως ότι το Δευτεροβάθμιο Όργανο, όπως παρουσιάστηκε, δεν θεωρώ ότι θα επέφερε εξοικονομήσεις σοβαρές. Γι’ αυτό και εμείς ζητούμε τεχνοοικονομική μελέτη που να συνοδεύει την πρόταση για το Δευτεροβάθμιο Όργανο».

Τέλος, ο πρόεδρος της Ένωσης Δήμων επεσήμανε ότι «μετά που θα μπουν κάτω οι δομές, θα πρέπει το Υπουργείο Εσωτερικών να ορίσει μιαν επιτροπή στην οποία θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται και η Ένωση Δήμων, η οποία επιτροπή να καθορίσει πώς αυτές οι δομές θα γίνουν σχέδιο νόμου».

Συγκεκριμένη στόχευση θέλουν οι δήμαρχοι Λευκωσίας και Λεμεσού

Οι δήμαρχοι των δύο μεγάλων πόλεων της Κύπρου, Λευκωσίας Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης και Λεμεσού Ανδρέας Χρίστου, επικεντρώνονται στο θέμα των συμπλεγματοποιήσεων, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη η μεταρρύθμιση να είναι λειτουργική και να εξυπηρετεί τους ίδιους του πολίτες.

Ο δήμαρχος Λευκωσίας Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης υπογραμμίζει: «Προτεραιότητα της επικείμενης μεταρρύθμισης του θεσμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πρέπει να είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών, με αποτελεσματικότητα, ταχύτητα και ασφαλώς με το χαμηλότερο δυνατό κόστος.

Επιβάλλεται οι όποιες προτάσεις να είναι υλοποιήσιμες και λειτουργικές, για να είναι και βιώσιμες σε βάθος χρόνου.
Πρέπει να σέβονται όλους τους επηρεαζόμενους, δημότες και εργαζομένους. Πρέπει παράλληλα να πορευτούμε με σύνεση, υπεύθυνα αλλά αποφασιστικά βάσει ενός συμφωνημένου σχεδίου. Αν επιβληθούν εκ των άνω βεβιασμένες και δραστικές αλλαγές, οι πιθανότητες να προκύψουν μεγαλύτερα προβλήματα στην καθημερινότητα των πολιτών είναι πολύ μεγάλες. Πιστεύω ότι πρέπει να προχωρήσουν άμεσα και ονομαστικά οι συμπλεγματοποιήσεις υπηρεσιών. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα να προχωρήσουμε σε αξιολόγηση της λειτουργίας των συμπλεγμάτων, βάσει κριτηρίων που θα συμφωνηθούν εκ των προτέρων και να αποφασίσουμε κατά πόσο τα συμπλέγματα αυτά θα μετατραπούν σε νέες και ανεξάρτητες (οικονομικά και διοικητικά) τοπικές Αρχές. Αυτές είναι άλλωστε και οι εισηγήσεις των Ιταλών εμπειρογνωμόνων που προσλάβαμε ως ένωση δήμων για να μας συμβουλέψουν».

Ο δήμαρχος Λεμεσού Ανδρέας Χρίστου υπογραμμίζει: «Οι τελευταίες συζητήσεις έχουν θέσει το ζήτημα σε μια πιο σωστή τροχιά. Δεν ξέρω πόσο κοντά ή πόσο μακριά είμαστε από την ολοκλήρωση αυτών των συζητήσεων, όμως το επίκεντρο πλέον είναι οι συμπλεγματοποιήσεις που θεωρούμε ότι είναι σωστή στόχευση. Έχει γίνει κατανοητό απ’ όλους ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι κάτι το οποίο κτίζεται τώρα, αλλά λειτουργεί τα τελευταία 130-140 χρόνια και έχει αναδείξει τις αρετές αλλά και τις αδυναμίες της που έχουν σχέση με το πέρασμα του χρόνου. Οι συμπλεγματοποιήσεις δημιουργούν το υπόβαθρο και τις προϋποθέσεις για ενοποίηση δήμων εκεί που τα δεδομένα κατατείνουν φυσιολογικά και δημοκρατικά προς τη συγκεκριμένη κατάσταση, αλλά πιστεύω θα αναδείξει και τις δυνατότητες των τοπικών Αρχών να συνεργαστούν, να δημιουργήσουν πιο μεγάλες ενότητες προσφοράς υπηρεσιών, παραγωγής έργων που θα δώσουν οικονομίες κλίμακας –περιορισμένες κατά την άποψή μου, αλλά από πλευράς συμβολισμού είναι σημαντικές– και να βελτιώσουν την παροχή των παρεχόμενων υπηρεσιών. Δεν αναμένω μεγάλα πράγματα. Είναι σημαντικό όμως να πετύχουμε και μικρά πράγματα, διότι δεν πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες για το πόσο πιο οικονομικά θα μπορούν να λειτοργήσουν αυτοί οι συνδυασμοί. Όμως σίγουρα θα έχουμε τον πρόδρομο μιας παραγωγικότερης συνεργασίας που θα δημιουργήσει το περιβάλλον για να προχωρήσουμε παρακάτω. Η ιδέα μάς βρίσκει σύμφωνους, αγκαλιάζεται από όλους σχεδόν τους δημάρχους αυτή τη στιγμή και εξακολουθώ να επιμένω και ο κάθε δήμος έχει τα δικά του ουσιαστικά περιθώρια βελτίωσης με το σημερινό νομικό πλαίσιο για πιο ορθολογική διαχείριση».

Θετικές πρώτες τοποθετήσεις από τα κόμματα

Η φιλοσοφία της πρότασης της Ένωσης Δήμων, πάνω στην οποία διαφαίνεται ότι θα στηριχθούν και τα επόμενα βήματα των διεργασιών για τη μεταρρύθμιση, διαφαίνεται ότι θα βρει πρόσφορο έδαφος και στα κόμματα. Όπως προκύπτει από τις αρχικές γενικές τοποθετήσεις εκπροσώπων κομμάτων για τη μεταρρύθμιση, υπάρχει σύγκλιση απόψεων στο θέμα των συμπλεγματοποίησης.

– Ο Νίκος Νουρής, βουλευτής του ΔΗΣΥ, τόνισε ότι η πρόταση πρέπει να τυγχάνει της μέγιστης δυνατής αποδοχής. Στη δήλωσή του στον «Φ» επισήμανε: «Η αναγκαιότητα για βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών προς τους πολίτες, ο περιορισμός της σπατάλης, της ασυδοσίας και των οικονομικών προβλημάτων, αλλά και οι μνημονιακές μας υποχρεώσεις καθιστούν τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως αδήριτη ανάγκη. Το ζητούμενο είναι ο όποιος νέος θεσμός να είναι πρακτικά εφαρμόσιμος, αποτελεσματικός και φιλικός προς τους πολίτες. Η δική μας πολιτική προσέγγιση είναι πως η οποία πρόταση προκριθεί θα πρέπει -εάν είναι δυνατόν- να τυγχάνει της μέγιστης δυνατής αποδεκτικότητας, πρώτα από τις ίδιες τις τοπικές Αρχές, αλλά και από τους ίδιους τους πολίτες. Είναι γι΄αυτό τον λόγο που κατεβλήθη μεγάλη προσπάθεια ώστε η πρότασή μας να ικανοποιεί αυτές τις προϋποθέσεις. Στηρίζουμε μια μεταρρύθμιση, η οποία θα πετυχαίνει οικονομίες κλίμακας μέσω συμπλεγματοποιημένων Υπηρεσιών, φιλικών προς τους πολίτες, και θα δίνει τη δυνατότητα παραγωγής κεντρικών πολιτικών σε επαρχιακό επίπεδο, ώστε να τερματιστεί η παρατηρούμενη έλλειψη συντονισμού. Η δική μας πρόταση διατηρεί τον θεσμό και τον χαρακτήρα των κοινοτήτων, τις οποίες θεωρούμε βασικά κύτταρα της τοπικής κοινωνίας. Ανάλογος εκσυχρονισμός προτείνεται και για τον θεσμό των Σχολικών Εφορειών».

– Ο Σταύρος Γερολατσίτης, επικεφαλής του Γραφείου Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Κ.Ε. ΑΚΕΛ, υπογράμμισε ότι είναι αναγκαία μια μεταρρύθμιση για τους δήμους και τις κοινότητες. Ο ίδιος σημείωσε:«Είναι γεγονός ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει φτάσει στα όριά της και η μεταρρύθμιση είναι μια αναγκαιότητα. Η μεταρρύθμιση την οποία εμείς υποστηρίζουμε βασίζεται πάνω στην παραχθείσα δουλειά που έχει γίνει, σε όλες τις μελέτες που κατά καιρούς έχουν γίνει, και η δική μας άποψη είναι ότι πρέπει στηρίζεται σε τρία βασικά πράγματα. Πρώτον, στο ότι θα πρέπει η μεταρρύθμιση να στοχεύει στην αναβάθμιση της ποιότητας υπηρεσιών στον πολίτη, δεύτερον να αφορά και τους δήμους και τις κοινότητες, και τρίτον να στηρίζεται στη σύσταση και λειτουργία συμπλεγμάτων Υπηρεσιών, όπου μπορούν να αναλάβουν οι τοπικές Αρχές συγκεκριμένες αρμοδιότητες, οι οποίες θα αφορούν μία σειρά από ζητήματα, από το περιβάλλον μέχρι την κοινωνική πρόνοια, τον αθλητισμό, τον πολιτισμό, τη δημόσια υγεία κ.λπ. Θεωρούμε επίσης ότι τα συμπλέγματα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως οικονομικές αρχές. Αυτό σημαίνει πως οτιδήποτε αφορά ζητήματα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που εμπεριέχονται σε αρμοδιότητες των επάρχων, να μεταφερθεί στις αρμοδιότητες των τοπικών Αρχών. Από εκεί και πέρα κάποιες εξουσίες που έχουν παραχωρηθεί από τις τοπικές Αρχές στα ΣΥΛ και ΣΑΛ, καθώς επίσης και οι Πολεοδομικές Αρχές, θα μπορούσαν να αποτελέσουν και υπερτοπικές δράσεις και σαν πρώτο στάδιο θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε ένα μεταβατικό στάδιο και να μετατραπούν σε επαρχιακά όργανα. Τέλος, σημειώνουμε ότι τα όργανα αυτά δεν πρέπει να εκλέγονται, αλλά να εκπροσωπούνται από τις ίδιες τοπικές Αρχές στη βάση της ισότιμης αντιμετώπισης με βάση και τον πληθυσμό της κάθε περιοχής».

– Ο Σάββας Ηλιοφώτου, γραμματέας Θεματικής για την Τοπική Αυτοδιοίκηση του Κ.Σ. ΕΔΕΚ, τόνισε ότι τον λόγο έχουν οι πολίτες. Στη δήλωση του επισήμανε: «Το Υπουργείο Εσωτερικών, χαμένο μέσα στις αντιδράσεις αυτών που πρέπει να αναδιαρθρωθούν και στην απουσία πολιτικής βούλησης, εγκατέλειψε στην τύχη της την προσπάθεια για αναδιάρθρωση και εκσυγχρονισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι αναποτελεσματικοί χειρισμοί του έδωσαν την ευκαιρία σε μια ανούσια παραγωγή προτάσεων και αντιπροτάσεων, η πλειοψηφία των οποίων τείνει να διατηρήσει ένα σύστημα τοπικής διακυβέρνησης, το οποίο όλοι φραστικά ισχυρίζονται ότι επιζητούν να μεταρρυθμίσουν ουσιαστικά. Για να πετύχει η μεταρρύθμιση θα πρέπει τα κόμματα, τα οποία θα πάρουν και την απόφαση στη Βουλή, να αποποιηθούν των όποιων κομματικών κερδών είχαν μέχρι σήμερα από το παρόν σύστημα τοπικής διακυβέρνησης, ή το Υπουργείο Εσωτερικών να αποφασίσουν να τα εκθέσουν υιοθετώντας την πρόταση του Κ.Σ. ΕΔΕΚ για να δοθεί ο τελικός λόγος στους πολίτες μέσα από ένα δημοψήφισμα οργανωμένο ειδικά επί τούτου. Υποβάλαμε προτάσεις για την επανίδρυση του συστήματος τοπικής διακυβέρνησης κατά τρόπο που να εξυπηρετεί τους πολίτες ποιοτικά, με ταχύτητα και με το χαμηλότερο δυνατό κόστος, γνωρίζοντας ότι θα πρέπει να αναπροσαρμόσουμε τις κομματικές μας πρακτικές με βάση αυτό το σύστημα, για να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών. Βρεθήκαμε σε μια μοναχική πορεία, η οποία όμως είναι η μόνη που οδηγεί στην ουσιαστική μεταρρύθμιση.

Η εποχή που όλοι νομίζαμε ότι υπήρχαν χρήματα για να πληρώνουμε τη μετριότητα και την αναποτελεσματικότητα ενός πολιτικού συστήματος που μας οδήγησε στη χρεοκοπία έχει παρέλθει οριστικά. Το θέμα είναι πόσοι το αντιλαμβάνονται…»

Πηγή: ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ