Απρεπείς συμπεριφορές σε νοσοκομεία

Πολλά από τα παράπονα που υποβάλλονται στο Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως αφορούν στη μεταχείριση της οποίας τυγχάνουν ασθενείς ή συγγενείς τους από γιατρούς ή και μέλη του παραϊατρικού προσωπικού που υπηρετούν στα κρατικά νοσηλευτήρια», επισημαίνει στην έκθεσή της για το 2012 η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ελίζα Σαββίδου, που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα.

Αναφέρει ότι «από αφορμή 17 υποθέσεις, όπου ασθενείς ή/και οι συγγενείς τους είχαν τύχει απρεπούς συμπεριφοράς και απαξιωτικής ή μειωτικής μεταχείρισης, η Επίτροπος υπέβαλε σχετική έκθεση».

«Έντονη και ακραία δοκιμασία»

Στην έκθεση της Επιτρόπου γίνεται αναφορά «στην επιδείνωση της οικονομικής κρίσης κατά τον χρόνο που πέρασε, που υποχρέωσε έναν ακόμη μεγαλύτερο αριθμό συνανθρώπων μας να καταφύγουν στις κρατικές Υπηρεσίες, για σκοπούς ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης». Και προστίθενται τα εξής: «Η εξέλιξη αυτή, σε συνάρτηση με τις περικοπές στις δαπάνες, έθεσε τις Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας και, κυρίως, τα κρατικά νοσηλευτήρια κάτω από μια έντονη και ακραία δοκιμασία. Αφενός η προσέλευση κόσμου στα κρατικά ιατρικά κέντρα αυξάνεται συνεχώς, αφετέρου, όμως, οι περικοπές κονδυλίων, ο περιορισμός στις δαπάνες και η μείωση του προσωπικού επιβάλλουν αυστηρούς περιορισμούς τόσο σε έμψυχο όσο και σε άψυχο υλικό. Ως αποτέλεσμα, οι Υπηρεσίες Υγείας, οι οποίες αποτελούν τον πυρήνα λειτουργίας του Υπουργείου, παρουσιάζουν σοβαρές αδυναμίες και προβλήματα, τα οποία καταλήγουν να ταλαιπωρούν τους πολίτες».

Σύμφωνα με την έκθεση, «η έλλειψη καλής οργάνωσης, η απουσία συντονισμού μεταξύ τμημάτων, η ολιγωρία και τα κρούσματα μη ορθών, προς τους ασθενείς, συμπεριφορών», είναι μόνο μερικές από τις διαπιστώσεις που αποτυπώνονται στις εκθέσεις του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως, για τον περασμένο χρόνο.

Να εκδοθεί Κώδικας Πρακτικής

Επισημαίνεται στην έκθεση ότι «το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο αλλά συστημικό και αποτελεί μέρος μιας συγκεκριμένης κουλτούρας. Ως εκ τούτου, έγινε εισήγηση για έκδοση ενός Κώδικα Πρακτικής, ο οποίος θα πρέπει, παράλληλα, να συνοδευτεί και από τη διοργάνωση ειδικών σεμιναρίων/εργαστηρίων για τον συγκεκριμένο σκοπό. Η συνεχής επιμόρφωση όλων των μελών του προσωπικού που εργάζονται σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, για τις αρχές και τους κανόνες που πρέπει να έχουν υπόψη τους, όταν χειρίζονται ασθενείς, σύμφωνα με την Επίτροπο, είναι απαραίτητη προϋπόθεση, ώστε η αλλαγή στη νοοτροπία να καταστεί δυνατή».

Ιατρική αμέλεια στο Μακάρειο

«Παρά το κενό που παρατηρείται από τη μη ύπαρξη άλλου εναλλακτικού μηχανισμού ελέγχου και λογοδοσίας για ιατρική αμέλεια, η υποχρέωση για τη διεξαγωγή δέουσας έρευνας από το Υπουργείο Υγείας, σε κάθε περίπτωση που δέχεται ανάλογης μορφής καταγγελίες, παραμένει», αναφέρεται στην έκθεση. Περιγράφεται η υπόθεση παραπονουμένης, που ισχυρίστηκε ότι «οι γιατροί της κλινικής του Μακάρειου Νοσοκομείου που την παρακολουθούσαν, καθ’ όλην τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, παρά τους προγεννητικούς ελέγχους στους οποίους την υπέβαλαν, δεν κατάφεραν να εντοπίσουν το σύνδρομο (Oral Facial Digital Type 6) που το παιδί της είχε ως έμβρυο. Αποτέλεσμα, η κόρη της να γεννηθεί με σοβαρής μορφής σωματικές και βιολογικές ανωμαλίες, να θεωρείται, σήμερα, παιδί με ειδικές ανάγκες και λόγω των πολλαπλών προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει, να χρειάζεται συνεχή και ιδιαίτερη φροντίδα».

Σύμφωνα με την έκθεση, «εξετάζοντας την υπόθεση η Επίτροπος διαπίστωσε ότι, η απάντηση του Υπουργείου όταν κλήθηκε να τοποθετηθεί στις καταγγελίες, υπήρξε ανεπαρκής, αφού, παρά το χρονικό διάστημα που είχε μεσολαβήσει, δεν προέβη σε καμία εις βάθος έρευνα και δεν εξέτασε με προσοχή όλα τα δεδομένα που συνέθεταν τη συγκεκριμένη υπόθεση. Ως εκ τούτου, η Επίτροπος εισηγήθηκε όπως το περιστατικό ανατεθεί σε ερευνώντα λειτουργό, για να διαπιστωθεί τι ακριβώς συνέβη, ποια λάθη ή παραλείψεις είχαν σημειωθεί και πώς αυτά μπορούν στο μέλλον να αποφευχθούν». Η κάλυψη εξόδων που ασθενείς είχαν επωμιστεί, είτε γιατί μετέβησαν στο εξωτερικό για θεραπεία ή διάγνωση, είτε γιατί αποτάθηκαν σε γιατρούς εκτός κρατικών νοσηλευτηρίων, αφορούν ένα μεγάλο αριθμό παραπόνων που υποβάλλονται στο Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως.

Μακρές λίστες αναμονής

Η ΕΚΘΕΣΗ κάνει αναφορά σε «μακρές λίστες αναμονής για χειρουργικές επεμβάσεις και εξειδικευμένου τύπου διαγνωστικές εξετάσεις, που αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που το Υπουργείο Υγείας προσπαθεί να διαχειριστεί, χωρίς, όμως, μεγάλη επιτυχία. Η ένταση του φαινομένου αυτού έχει γίνει, τα τελευταία χρόνια, περισσότερο αισθητή, με το κόστος της καθυστέρησης να μετατοπίζεται στους ιδίους τους ασθενείς, αφού η κάθε μέρα, βδομάδα ή μήνας που παρέρχεται, αυξάνει τον κίνδυνο για την υγεία τους».
Η Επίτροπος γράφει για την περίπτωση παραπονουμένου που υποστήριξε ότι «στις 8 Μαρτίου 2010 μετέβη στο τμήμα πρώτων βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, αιτιώμενος αδυναμία και καφεοειδείς εμετούς.

Κρατήθηκε για περαιτέρω εξετάσεις και νοσηλεία μέχρι τις 13 Μαρτίου 2010, όπου έλαβε εξιτήριο, με ορισμένο ραντεβού για κωλονοσκόπηση, για τις 24 Ιουνίου 2010. Ωστόσο, στις 8 Απριλίου 2010, παρουσίασε τα ίδια συμπτώματα και μετέβη εσπευσμένα στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου, όπου υποβλήθηκε αμέσως σε όλες τις αναγκαίες εξετάσεις και διαγνώστηκε ότι βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο καρκίνου του παχέος εντέρου, το οποίο διηθούσε το στομάχι και έχρηζε τάχιστης χειρουργικής επέμβασης».

Στην Έκθεσή της, η Επίτροπος Διοικήσεως εξέφρασε τον προβληματισμό της «για το χρονικό διάστημα που μεσολαβούσε από την ημέρα που δόθηκε εξιτήριο στον παραπονούμενο μέχρι την ημέρα που ορίστηκε το ραντεβού για κωλονοσκόπηση. Το διάστημα των τριών μηνών που ο παραπονούμενος είχε να αναμένει, δεδομένων και των υποψιών που υπήρχαν, κρίθηκε ότι ήταν ιδιαίτερα μεγάλο και αντί να αμβλύνει, επέτεινε την έγνοια και την αγωνία, που, φυσιολογικά, τον διακατείχε μετά και την πρώτη νοσηλεία του με σοβαρά συμπτώματα στο νοσοκομείο».