Θα γίνει ο αγωγός κι αέριο δεν θα ’χουμε

Μόλις λάβει το πράσινο φως από την κυβέρνηση, θα είναι σε θέση μέσα στα επόμενα τρία χρόνια να αγοράζει αέριο από τη Noble Energy ή να εισάγει φυσικό αέριο και να το διανέμει στους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρισμού της ΑΗΚ στο Βασιλικό, στη Μονή και στη Δεκέλεια.

Το ζητούμενο, κι αυτό που καθυστερεί τη διαδικασία και όλα τα οφέλη που θα προκύψουν για την οικονομία και το περιβάλλον, είναι ο χρόνος κατά τον οποίο η Noble Energy θα αρχίσει την εξόρυξη από το τεμάχιο «Αφροδίτη» και που, μέσω υποθαλάσσιου αγωγού που θα κατασκευαστεί, θα μπορεί να προσφέρει καύσιμο για εσωτερική κατανάλωση.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της αρμόδιας τεχνοκρατικής επιτροπής και της Noble συνεχίζονται και ακόμη δεν έχει υπάρξει κατάληξη. Εκκρεμούν διάφορα ζητήματα που σχετίζονται με την κατασκευή τόσου του υποθαλάσσιου αγωγού όσο και του τερματικού υγροποίησης αερίου (LNG) και, όπως φαίνεται, ακόμη δεν έχει υπάρξει συναίνεση μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι τελευταίες πληροφορίες, τις οποίες επιβεβαίωσε και ο διευθυντής Ενέργειας, Σόλωνας Κασίνης, σε συνέδριο την Παρασκευή, κάνουν λόγο για μετάθεση του χρόνου έλευσης του κυπριακού αερίου για το 2018, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες η κυβέρνηση να λάβει την πολιτική απόφαση για προσωρινή ενδιάμεση λύση εισαγωγής αερίου από τη διεθνή αγορά.

Μια λύση που δεν θα επιφέρει ουσιαστικές μειώσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά θα έχει περισσότερο περιβαλλοντικά οφέλη. Σημαντικές μειώσεις, της τάξης του 30%, στην τιμή του ρεύματος εκτιμάται ότι θα υπάρξουν όταν γίνει εισαγωγή από τα κυπριακά βυθοτεμάχια.

Σύμφωνα με τον κ. Κασίνη, ανάλογα με τις εξελίξεις, το φυσικό αέριο από το «12» θα φτάσει στην Κύπρο μεταξύ του 2016 και του 2018. Στο ίδιο συνέδριο ο αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής της Noble Energy International, Τζον Τόμιτς, ανέφερε πως η δεύτερη γεώτρηση στο τεμάχιο «12» θα γίνει τέλη του 2012 ή αρχές του 2013. «Στόχος είναι να φέρουμε το φυσικό αέριο όσο πιο σύντομα», είπε, σημειώνοντας ότι η δεύτερη γεώτρηση θα γίνει στην καλύτερη τοποθεσία του πεδίου.

Στο ακουστικό η ΔΕΦΑ
Ο πρόεδρος της ΔΕΦΑ, Κώστας Ιωάννου, σε συνέντευξή του στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», αναφέρει πως η κρατική εταιρεία βρίσκεται σε αναμονή ενημέρωσης από τον υπουργό Εμπορίου αναφορικά με τις οριστικές αποφάσεις και δηλώνει πως ο εσωτερικός αγωγός θα συγχρονιστεί με την έλευση του φυσικού αερίου. Η ΔΕΦΑ είναι αυτή που θα διαπραγματευτεί και την τιμή αγοράς του αερίου με τη Noble Energy.

Η συζήτηση με τον κ. Ιωάννου έγινε αμέσως μετά την παρουσίαση του αγωγού διανομής φυσικού αερίου σε 21 κοινότητες, από τα όρια των οποίων θα περάσει ένα ραχιαίο δίκτυο μήκους 80 χιλιομέτρων. Στη συζήτηση που ακολούθησε ήταν φανερό πως η διαδικασία στη βάση της οποίας καθορίστηκε η διέλευση του αγωγού, με την ενεργό συμμετοχή των τοπικών αρχών, οι οποίοι περπάτησαν βήμα προς βήμα τις εναλλακτικές διαδρομές μαζί με τους τεχνοκράτες της ΔΕΦΑ, περιόρισε τις όποιες διαφωνίες στο ελάχιστο. Επί των σχεδίων τελικής όδευσης του αγωγού θα έχουν λόγο οι κοινότητες, προτού η ΔΕΦΑ απευθυνθεί στις πολεοδομικές αρχές για έγκριση.

– Κύριε Ιωάννου, δεν είναι λίγο πρόωρο να μιλάμε για εσωτερικό αγωγό από τη στιγμή που δεν ξέρουμε πότε θα έρθει το φυσικό αέριο;
– Πρόωρο δεν είναι. Έχουμε αργήσει. Οι διαδικασίες έπρεπε να γίνονται παράλληλα σε όλα τα μέτωπα. Αυτή τη θέση εκφράζουμε τα τελευταία τρία χρόνια. Πιστεύω πως έπρεπε σήμερα να μιλούμε στη βάση συγκεκριμένων σχεδίων και για τον υποθαλάσσιο αγωγό και για τον εσωτερικό αγωγό αλλά και για το τερματικό…

– Επίσημες αποφάσεις ακόμη δεν υπάρχουν. Αλλά ανεπίσημα η τελευταία ημερομηνία που δόθηκε για έλευση του αερίου από το τεμάχιο «12» είναι το 2018. Εσείς σε τρία χρόνια, εάν ξεκινήσετε σήμερα τις διαδικασίες, θα έχετε ολοκληρώσει τον αγωγό. Θα περνά αέριο από μέσα ή μήπως αέρας κοπανιστός;
– Αυτό που περιμένουμε είναι το πράσινο φως από την κυβέρνηση. Η κυβέρνηση ήδη μιλά με τη Noble Energy για να συμφωνήσουν τη βάση στην οποία θα έρθει το φυσικό αέριο και θα γίνουν οι υποδομές.

Εάν η ημερομηνία έλευσης είναι το 2018, τότε θα πρέπει να συζητήσουμε για ενδιάμεση, προσωρινή, λύση. Καιγόμαστε για φυσικό αέριο και στην ηλεκτροπαραγωγή και στα νοικοκυριά. Η προσωρινή λύση, η εισαγωγή δηλαδή υγροποιημένου ή συμπιεσμένου αερίου και η επεξεργασία του για να επανέλθει στην αέρια μορφή, απαιτεί προετοιμασία δύο ίσως και τριών χρόνων. Εμάς μέλημά μας θα είναι να συγχρονιστεί η κατασκευή του εσωτερικού δικτύου με την έλευση του φυσικού αερίου, οποτεδήποτε κι αν γίνει τελικά αυτό.

– Έχετε επαφή με το Υπουργείο Εμπορίου; Σας ενημερώνουν για τις εξελίξεις;
– Είχαμε μία συνάντηση με τον υπουργό Εμπορίου μόλις είχε αναλάβει. Ο ίδιος μας είχε ζητήσει να περιμένουμε την κυβέρνηση να ολοκληρώσει τη συζήτηση με τη Noble Energy για να μας ανακοινώσει κατά πόσον ο υποθαλάσσιος αγωγός θα κατασκευαστεί σύντομα και συνεπώς θα παίρνουμε από το δικό μας φυσικό αέριο. Ή εάν θα χρειαστεί η ενδιάμεση λύση. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, η ΔΕΦΑ θα προχωρήσει με την κατασκευή του δικτύου συγχρονίζοντας την κατασκευή του με την έλευση του φυσικού αερίου.

– Οι μονάδες της ΑΗΚ στο Βασιλικό, που σήμερα δέχονται μόνο μαζούτ, θα μετατραπούν για να παίρνουν ως καύσιμο φυσικό αέριο. Έχετε πει ότι στη Δεκέλεια θα φτάσει ο αγωγός γιατί υπάρχουν μονάδες 100 MW οι οποίες θα μετατραπούν. Χρειάζεται αυτός ο αγωγός να φτάσει και στη Μονή από τη στιγμή που ο σταθμός θα αποξηλωθεί;
– Οι πεπαλαιωμένες μονάδες της Μονής είναι έξι και έχουν ισχύ 30 μεγαβάτ έκαστη. Ο σταθμός όμως έχει και τέσσερεις μονάδες των 150 μεγαβάτ που μπορούν άμεσα να μετατραπούν σε φυσικό αέριο.

– Θεωρείτε δηλαδή σημαντική την κατασκευή του δικτύου, το οποίο θα διοχετεύει φυσικό αέριο και στους άλλους δύο σταθμούς.
– Σαφώς. Το δίκτυο αυτό θα αποτελέσει και τη ραχοκοκκαλιά για την ανάπτυξη του μελλοντικού δικτύου προμήθειας φυσικού αερίου στα ξενοδοχεία, στις βιομηχανίες και στις οικιστικές μονάδες στις πόλεις και στις κοινότητες. Αρχικά το δίκτυο αυτό θα αποτελείται από τρεις σωληνώσεις αγωγών φυσικού αερίου που θα τροφοδοτούν τους τρεις ηλεκτροπαραγωγούς σταθμούς της ΑΗΚ, στη Μονή, στο Βασιλικό και στη Δεκέλεια. Α

Απ’ εκεί και πέρα, δίνω ιδιαίτερη σημασία στην άμεση προμήθεια αερίου στη βιομηχανία και κυρίως στις ξενοδοχειακές μονάδες. Ιδιαίτερα εάν το φυσικό αέριο που θα έχουμε θα προέρχεται από το δικό μας, από το τεμάχιο 12 αρχικά και μετά από άλλα τεμάχια της ΑΟΖ, συνεπώς θα είναι σε μια καλή τιμή, τότε θα είναι σημαντική η μεταφορά του στη βιομηχανία.

– Οι 21 επηρεαζόμενες κοινότητες ζήτησαν ως αντισταθμιστικό όφελος να πάρουν αυτές πρώτες φυσικό αέριο από το δευτερεύον δίκτυο. Τι θα χρειαστεί να γίνει; Μιλήσατε για επτά σταθμούς μετατροπής πίεσης για να καλυφθούν αυτές οι ανάγκες.
– Ο ένας από τους επτά σταθμούς θα είναι κοντά στη Μονή, οπότε θα καλύπτει τις κοινότητες και τα ξενοδοχεία της Λεμεσού. Ο άλλος σταθμός θα γίνει στη Λάρνακα και κατά τον ίδιο τρόπο θα εξυπηρετούνται όλοι οι ενδιαφερόμενοι. Οι κοινότητες από τις οποίες θα περάσει το δίκτυο θα πάρουν πρώτες αέριο.

– Τι κόστος έχει αυτό;
– Ο κάθε σταθμός μετατροπής της πίεσης είναι της τάξης των 200 χιλιάδων ευρώ. Αλλά για να φτάσει στα σπίτια και στα ξενοδοχεία και στις βιομηχανίες θα χρειαστεί να φτιάξουμε ένα δευτερεύον δίκτυο. Δεν θεωρώ πως είναι μεγάλο το κόστος.

– Γίνεται λόγος για κατασκευή δικτύου το οποίο θα καλύψει ολόκληρη την Κύπρο. Δεν είναι πολύ αργά, στη σύγχρονη, δομημένη Κύπρο, όπου χρησιμοποιούμε συσκευές ρεύματος και θερμάνσεις πετρελαίου, να αρχίσουμε μετατροπές;
– Τίποτε δεν χρειάζεται ιδιαίτερο κόπο. Ειδικά σε ό,τι αφορά στις κεντρικές θερμάνσεις, όπου μιλάμε για μια μικρή μετατροπή στον καυστήρα. Αλλά να σας πω ένα παράδειγμα για να αντιληφθείτε την ανάγκη να φτάσει το φυσικό αέριο στα σπίτια μας. Όταν οι μονάδες της ΑΗΚ αρχίσουν να λειτουργούν με φυσικό αέριο, θα έχουν μια απόδοση της τάξης του 50%. Δηλαδή θα καίμε μία ποσότητα φυσικού αερίου και θα παίρνουμε σε ρεύμα μόνο το 50%.

Πού πάει το υπόλοιπο μισό; Για ζέσταμα του θαλασσινού νερού για λόγους ψύξης του συστήματος ηλεκτροπαραγωγής. Μετά, κατά τη μεταφορά της ενέργειας στα δίκτυα υπάρχουν απώλειες. Της τάξης του 10% περίπου. Ενώ, όταν φτάσει στο σπίτι το ρεύμα κατά τη διάρκεια της χρήσης του, χάνεται άλλο ένα 10%. Χάνουμε δηλαδή το 70% του τι έχουμε πληρώσει. Αν είχαμε φυσικό αέριο διασωληνωμένο, το οποίο να φτάνει στα σπίτια, θα χάναμε μόνο ένα 5%. Αντιλαμβάνεστε ότι είναι τεράστιο το οικονομικό όφελος. Το περιβαλλοντικό όφελος είναι επίσης μεγάλο. Να μην έχετε λοιπόν καμία απολύτως αμφιβολία ότι υπάρχει θέμα άμεσης και γρήγορης παροχής φυσικού αερίου σε όλη την Κύπρο.

Μισό δισ. για την κατασκευή δικτύου σε όλη την Κύπρο

Το κόστος αγοράς του αερίου θα κρίνει τον χρόνο εξάπλωσης του δικτύου, κυρίως στις πόλεις

– Ποιο υπολογίζετε ότι θα είναι το κόστος για την κάλυψη με δίκτυο φυσικού αερίου ολόκληρης της Κύπρου;
– Παρότι είναι πολύ γρήγορα να μιλάμε γι’ αυτά, υπολογίζουμε πως θα αγγίξει τα 500 εκατ. ευρώ.

– Τι δείχνουν οι μελέτες βιωσιμότητας που έγιναν; Η ΔΕΦΑ θα κάνει ποτέ απόσβεση των επενδύσεών της; Και σε πόσο χρόνο θα αναπτυχθεί το δευτερεύον δίκτυο;
– Ο σκοπός της ΔΕΦΑ δεν είναι να βγάζει κέρδη. Αλλά θα θέλει να έχει ένα μικρό κέρδος για να μπορεί να έχει αναπτυξιακό πρόγραμμα. Η ταχύτητα εξάπλωσης του δικτύου και η προμήθεια φυσικού αερίου βασικά θα εξαρτηθεί από την τιμή του φυσικού αερίου που θα μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε από τα δικά μας κοιτάσματα. Αν είναι μια χαμηλή τιμή όπως υπολογίζουμε, που θα μας δώσει τη δυνατότητα να έχουμε σημαντικά οφέλη, και ειδικά με τη διακλάδωση, θα δείτε όλο αυτό το δίκτυο και το έργο να εξαπλώνεται γρήγορα.

Το 80% του αερίου θα χρησιμοποιείται στην ηλεκτροπαραγωγή

Οι σωληνώσεις έχουν διάρκεια ζωής 40-50 χρόνια. Μικρό το ρίσκο, δείχνει η μελέτη επικινδυνότητας

Ο αγωγός δεν περνά εντός των κατοικημένων περιοχών και ακολουθεί τη χάραξη του δικτύου των αυτοκινητοδρόμων Λευκωσίας-Λεμεσού στην περίπτωση της Μονής και Λεμεσού-Λάρνακας στην περίπτωση της Δεκέλειας. Η μόνη περίπτωση που προτείνεται η όδευσή του από τα αστικά όρια κοινότητας είναι αυτή της Πύλας.

Όπως αναφέρθηκε στην παρουσίαση, ήταν απόλυτα αναγκαίο να περάσει το δίκτυο μέσα από την κοινότητα, σε περιοχή βεβαίως όπου δεν υπάρχει ακόμη ανάπτυξη οικιστική, λόγω της μεγάλης ανάπτυξης που παρατηρείται δίπλα από τον αυτοκινητόδρομο. Ο αγωγός δεν περνά από τη Νεκρή Ζώνη αλλά δίπλα από αυτήν. Θα έχει μήκος 80 χιλιομέτρων και θα τροφοδοτεί με φυσικό αέριο, από τις εγκαταστάσεις υποδοχής του υποθαλάσσιου αγωγού στο Βασιλικό, τον ομώνυμο σταθμό αλλά και τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής στη Μονή και στη Δεκέλεια.

Ο αγωγός φυσικού αερίου θα περάσει και από τις Βρετανικές Βάσεις. Όπως είπε εκπρόσωπος των Βάσεων, δεν υπάρχει καμία ένσταση για να προχωρήσει το έργο. Η διαδρομή που επιλέγηκε είναι αυτή που θα επιφέρει και τις μικρότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Η αρχική εκτίμηση του κόστους γι’ αυτή τη φάση ανέρχεται περίπου στα 60 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων έχουν ήδη εξασφαλιστεί ως χορηγία 10 εκατ. από κοινοτικά ταμεία. Σε αυτή την τιμή περιλαμβάνονται και τα δικαιώματα διέλευσης αλλά και οι απαλλοτριώσεις που θα γίνουν όπου χρειαστεί.

Προς αντιστάθμιση ζημιάς και οφέλους στις κοινότητες, ζητήθηκε όπως η ΔΕΦΑ δώσει προτεραιότητα στις 21 κοινότητες για απευθείας παροχή φυσικού αερίου στα σπίτια. Ήδη υπάρχουν σχέδια για τη διασύνδεση των 21 κοινοτήτων. Για να γίνει εφικτή, απαιτείται η κατασκευή επτά σταθμών μετατροπής της πίεσης του αερίου και επίσης δίκτυο για την παροχή στις κοινότητες.

Οι σωλήνες φυσικού αερίου, όπως ανέφερε στην παρουσίαση ο λειτουργός της ΔΕΦΑ Ανδρέας Πενταλιώτης, είναι κατασκευασμένες από χάλυβα υψηλής αντοχής. Η διάρκεια ζωής τους είναι μεταξύ 40 και 50 χρόνων. Είναι συνήθως θαμμένες σε βάθος 1-2 μέτρων από την επιφάνεια του εδάφους και κατά μήκος του αγωγού υπάρχει σήμανση. Με στόχο τη μείωση των πιθανών κινδύνων αλλά και για τον καλύτερο έλεγχο στη λειτουργία των σωληνώσεων φυσικού αερίου, χρησιμοποιείται σύστημα συνεχούς ελέγχου και ρύθμισης, όπου παρακολουθούνται οι ροές, οι πιέσεις κ.λπ. Από τη μελέτη επικινδυνότητας προκύπτει ότι το ρίσκο θα είναι μικρό από τη στιγμή που θα γίνει μια καλή και σύγχρονη κατασκευή.

Σύμφωνα με τη μελέτη για τον υπολογισμό των αναγκαίων ποσοτήτων φυσικού αερίου, σε βάθος 20 ετών, το 80% των αναγκών θα αφορούν στη χρήση του ως καυσίμου στην ηλεκτροπαραγωγή. Το 20% που απομένει για θέρμανση και ψύξη, αναφέρει ο κ. Πενταλιώτης, θεωρείται επίσης σημαντικό, εάν ληφθούν υπόψη τα οφέλη από τη χρήση του.

Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ