Συν και πλην για ένα ή περισσότερα καζίνο

Προκρίνεται η λειτουργία καζίνο-θερέτρου στο προσχέδιο της έκθεσης του ΚΟΤ, που αφορά στη δημιουργία καζίνο.

Όπως σημειώνεται στην έκθεση ο ΚΟΤ αναγνωρίζει ότι μπορεί να επιτευχθεί η ανάπτυξη του κλάδου, μέσω της λειτουργίας πολλαπλών μικρών καζίνο, ή μέσω της ενσωμάτωσης σε ένα θέρετρο (resort) εγκαταστάσεων τυχερών παιχνιδιών ή μέσω ενός συνδυασμού των δύο. Και τα τρία μοντέλα εξετάζονται στην έκθεση που έγινε για λογαριασμό του ΚΟΤ, από τον ελεγκτικό οίκο Deloitte.

Σημειώνεται επίσης ότι φαίνεται να υπάρχει ενδιαφέρον από διαχειριστές υφιστάμενων καζίνο, για τη δημιουργία καζίνο–θερέτρου αλλά και για τη δημιουργία μικρών πολλαπλών καζίνο.

Όπως αναφέρεται στο προσχέδιο της έκθεσης, οι βασικοί στόχοι της δημιουργίας καζίνο όπως διατυπώνεται σε επιστολή του ΚΟΤ ημερομηνίας 22 Μαΐου, είναι η αύξηση των οικονομικών ωφελημάτων για τη χώρα και η αύξηση των τουριστικών αφίξεων, μέσω της ενίσχυσης των τουριστικών δραστηριοτήτων και η προσέλκυση τουρισμού στη διάρκεια του έτους, περιλαμβανομένων τουριστών υψηλής εισοδηματικής στάθμης.

Η μελέτη διαφόρων μοντέλων, καταδεικνύει ότι το μοντέλο των πολλαπλών μικρών καζίνο, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στη Μάλτα, προσελκύει ζήτηση από την υφιστάμενη αγορά, αλλά δεν οδηγεί σε σημαντική πρόσθετη εισερχόμενη επισκεψιμότητα. Ένας βασικός λόγος γι’ αυτό είναι η μεγάλη διαθεσιμότητα μικρών καζίνο σε όλη την επικράτεια της Ευρώπης. Στην περίπτωση της Κύπρου, προστίθεται, αυτό επηρεάζεται επίσης από την ύπαρξη καζίνο στις κατεχόμενες περιοχές. Στην περίπτωση της ενσωμάτωσης σε ένα θέρετρο εγκαταστάσεων τυχερών παιχνιδιών, επιδιώκεται να δημιουργηθεί ζήτηση, τόσο μέσω της υφιστάμενης όσο και της εισερχόμενης ζήτησης. Αυτό, προστίθεται, είναι σύμφωνο και με τις υποθέσεις της μελέτης του 2006.

Επιπρόσθετα, αναφέρεται ότι από συζητήσεις με φορείς φαίνεται ότι θα επιδιωχθεί η προσέλκυση 500.000 με 1 εκατ. πρόσθετων επισκεπτών στην Κύπρο για να υποστηριχθεί ένα καζίνο ενσωματωμένο σε θέρετρο. Ο αριθμός των καζίνο, τα οποία μπορεί να υποστηρίζει η αγορά, έχει εκτιμηθεί χρησιμοποιώντας ενδεικτικά στοιχεία της P&L’s, που προέρχονται από δεδομένα της βιομηχανίας διεθνώς, τόσο από μικρά καζίνο (σε πολλαπλές τοποθεσίες) όσο και από ένα μεσαίου μεγέθους καζίνο ενσωματωμένα σε θέρετρο. Αυτό, όπως αναφέρεται στην έκθεση, υποδεικνύει ότι το επίπεδο της απόδοσης είναι επαρκές για να υποστηρίξει ένα μεσαίου μεγέθους καζίνο ενσωματωμένο σε θέρετρο ή 6 με 10 μικρά καζίνο.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι για τη δημιουργία του καζίνο υπό τη μορφή σε ενσωματωμένο θέρετρο, λόγω του μεγέθους του, απαιτείται ένα σημαντικό κεφάλαιο για την επένδυση των €400 εκατ. με €500 εκατ., ενώ για τα μικρά καζίνο είναι κατά πολύ χαμηλότερη των €10 εκατ. με €20 εκατ., αντανακλώντας το μικρό μέγεθος ανάπτυξης σε υφιστάμενα ακίνητα.

Υπέρ και κατά
Στην περίπτωση της δημιουργίας ενός καζίνο που να είναι ενσωματωμένο σε θέρετρο, προβλέπεται να περιλαμβάνει 100 τραπέζια τυχερών παιχνιδιών, 1.000 κουλοχέρηδες, μέχρι 1.000 δωμάτια ξενοδοχείου και σημαντικές συνεδριακές εγκαταστάσεις, εμπορικές και άλλες εγκαταστάσεις διασκέδασης. Σημειώνεται ότι η ανάπτυξη της ξενοδοχειακής μονάδας μπορεί να εισαχθεί σταδιακά για να μετριαστεί ο κίνδυνος της υπερπροσφοράς.

Το κύριο πλεονέκτημα ενός καζίνο – θερέτρου αυτής της μορφής είναι η ικανότητά του, αλλά και απαίτηση, να προσελκύσει ένα σημαντικό αριθμό πρόσθετων επισκεπτών στην Κύπρο, ο οποίος αποτιμάται μεταξύ 500.000 και 1 εκατ. Αυτή η δυναμική μπορεί να στηριχθεί από την ικανότητα του θερέτρου να προσελκύσει συνέδρια και εκτός τουριστικής εποχής επισκέπτες και να ενισχύει την οικονομική επίδραση ένα έργο αυτής της φύσης.

Το κύριο μειονέκτημα ενός καζίνο–θερέτρου είναι η συγκέντρωση της οικονομικής δραστηριότητας μόνο σε μια περιοχή και η εξάρτηση σε ένα επενδυτή ή ένα όμιλο επενδυτών. Όσον αφορά στη δημιουργία ενός μικρού καζίνο στο πλαίσιο του μοντέλου των πολλαπλών μικρών καζίνο, προβλέπεται να περιλαμβάνει 10 τραπέζια τυχερών παιχνιδιών και 50 κουλοχέρηδες. Επίσης, θα υπάρχει η ευχέρεια να επεκταθεί περαιτέρω, νοουμένου ότι θα δημιουργούν λιγότερα καζίνο, όπως για παράδειγμα να διπλασιάσει τον αριθμό των τραπεζιών τυχερών παιχνιδιών και των κουλοχέρηδων. Ωστόσο, οι συμπληρωματικές εγκαταστάσεις θα παραμείνουν περιορισμένες.

Το κύριο πλεονέκτημα ενός καζίνο στο πλαίσιο του μοντέλου των πολλαπλών μικρών καζίνο, είναι ότι το όφελος από τη λειτουργία τους διασπείρεται και συγκρατεί τον τουρισμό προς τις κατεχόμενες περιοχές.

Το βασικό μειονέκτημα είναι ότι θα προσελκύει περιορισμένο πρόσθετο τουρισμό και έτσι δεν φαίνεται να ευθυγραμμίζεται με τον πρωταρχικό στόχο του ΚΟΤ.

Στη μελέτη εξετάστηκε και ο συνδυασμός των δύο μοντέλων: Τη δημιουργία ενός καζίνο – θερέτρου και ενός μικρού καζίνο. Ενώ οι διαχειριστές θα προτιμούσαν μια τοποθεσία, μπορεί να υπάρχει η διάθεση να ενσωματώνουν ένα τέτοιο μοντέλο σε προτάσεις, που θα προβλέπει η άδεια λειτουργίας.

Μια άλλη εναλλακτική προσέγγιση θα είναι να καθοριστεί ότι μετά από μια περίοδο αποκλειστικότητας (πέρα των 10 ετών διαχείρισης ή μέχρι τα ακαθάριστα κέρδη από τα τυχερά παιχνίδια υπερβούν ένα ποσό, του αναμενόμενου των €300 εκατ.), να δίνεται η διακριτική ευχέρεια στην Κυβέρνηση να παραχωρήσει πρόσθετες άδειες για καζίνο.

Τα έσοδα
Στην έκθεση, αναφέρεται ακόμη ότι η μελέτη για την οικονομική επίδραση που έγινε το 2006 από τον ΚΟΤ συμπέραινε ότι, αν τα αδειοδοτούμενα καζίνο περιλάμβαναν πρόσθετες επισκέψεις στην Κύπρο, το μέγεθος του κύκλου εργασιών θα ήταν του ύψους των €120 εκατ. με €150 εκατ. ετησίως. Η μελέτη εκτίμησε €60 εκατ. με €80 εκατ. στην περίπτωση που η ζήτηση στηρίζεται αποκλειστικά στους υφιστάμενους επισκέπτες και τους κατοίκους.

Σύγκριση διαφόρων καζίνο που λειτουργούν σε άλλες χώρες
Στην έκθεση γίνεται αναφορά σε παραδείγματα τύπων καζίνο σε διάφορες χώρες. Όσον αφορά στα πολλαπλά καζίνο, δίνεται το παράδειγμα της Μάλτας, της Καταλονίας και των κατεχόμενων περιοχών. Όπως αναφέρεται, στη Μάλτα υπάρχουν 4 καζίνο, τα οποία κατέβαλαν €13,1 εκατ. ως φόρους στο κράτος. Σημειώνεται ότι αναστάληκε φέτος η άδεια του ενός από τα καζίνο, λόγω οικονομικών δυσχερειών που αντιμετώπιζε, αλλά η κυβέρνηση της χώρας ανακοίνωσε ότι θα παραχωρήσει άλλες δύο νέες άδειες.

Στην Καταλονία υπάρχουν 4 καζίνο, τα οποία όμως δεν συμβάλλουν στην αύξηση του τουρισμού. Γι’ αυτό η κυβέρνηση της χώρας, παραχώρησε άδεια λειτουργίας ενός οικογενειακού θερέτρου διασκέδασης, το οποίο θα λειτουργήσει το 2016 και αναμένεται να προσελκύσει 20 εκατ. τουρίστες. Επιπλέον, θα εργοδοτήσει 20.000 άτομα και θα δημιουργήσει άλλες 20.000 θέσεις εργασίας σε υποστηρικτικές υπηρεσίες.

Στις κατεχόμενες περιοχές, λειτουργούν 17 καζίνο, τα οποία προσελκύουν τουρισμό.

Όσον αφορά στο μοντέλο του καζίνο – θερέτρου, δίνονται τα παραδείγματα της Σιγκαπούρης και του Λας Βέγκας. Στη Σιγκαπούρη, υπάρχουν δύο τέτοια θέρετρα, τα οποία συνέβαλαν στην αύξηση του τουρισμού κατά 28%, που αντιστοιχεί σε 1,1 εκατ. τουρίστες. Το Λας Βέγκας αποτελεί τον πλέον δημοφιλή προορισμό για καζίνο και η όλη περιοχή έχει μετατραπεί σε μια όαση διασκέδασης, ενώ προσελκύει σημαντικό αριθμό συνεδρίων.

Όσον αφορά στο συνδυασμό των δύο μοντέλων, δίνεται το παράδειγμα των Μπαχάμων. Επίσης, στα παραρτήματα αναφέρονται όλοι οι τύποι καζίνο που λειτουργούν σε κάθε χώρα, το μέγεθος, τα χρόνια λειτουργίας τους και ο φόρος που καταβάλλεται.

Στο μέγεθος το οικονομικό όφελος
Συμπερασματικά, αναφέρεται στη μελέτη ότι αν αναπτυχθεί επιτυχώς ένα καζίνο-θέρετρο πιθανόν να οδηγήσει σε μια αρχική υψηλότερη επενδύση στην Κύπρο και να στηρίξει ένα συνεχές μεγαλύτερο οικονομικό όφελος, λόγω της ανάγκης προσέλκυσης πρόσθετου αριθμού επισκεπτών στην Κύπρο. Επιπλέον, το μέγεθος ενός καζίνου-θερέτρου θα εξυπηρετήσει στην προσφορά ενός διαφορετικού προϊό- ντος στην κυπριακή αγορά, σε σχέση με τα αντίστοιχα προϊόντα που προσφέρονται στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Ο συνδυασμός των δύο μοντέλων, ενώ θα παρέχει ένα χαμηλότερο οικονομικό αντίκτυπο, λόγω του ότι δεν θα προσελκύει ένα σημαντικό αριθμό πρόσθετων τουριστών, θα συμβάλει στην παράταση της τουριστικής δραστηριότητας, δια μέσω των τυχερών παιχνιδιών, ευρύτερα σε όλη την Κύπρο.

Σημειώνεται επίσης ότι η επικινδυνότητα της επένδυσης σε το καζίνο-θέρετρο είναι μεγαλύτερη, γι’ αυτό είναι αναγκαίο να είναι ξεκάθαρες οι διαδικασίες δανειοδότησης και τα καίρια ζητήματα.

Στο 20% φόρος ακαθάριστων κερδών από τα τυχερά παιχνίδια
Στη μελέτη, σημειώνονται και οι διάφορων τύποι φόρου που μπορούν να επιβληθούν. Συγκεκριμένα προτείνεται η επιβολή φόρου ακαθάριστων κερδών από τα τυχερά παιχνίδια στους παίχτες ύψους 20%. Προτείνεται επίσης η επιβολή φόρου 1% στον κύκλο εργασιών με στόχο να χρηματοδοτεί πρωτοβουλίες στον τουρισμό, διάφορους οργανισμούς ή τοπικές αρχές, καθώς επίσης και η επιβολή μικρού ετήσιου επενδυτικού τέλους, το οποίο θα διατίθεται για την επανεπένδυση στον τουρισμό ή στη βιομηχανία καζίνο.

Επίσης, σημειώνεται η επιβολή ειδικού τέλους στους ενδιαφερόμενους με την υποβολή της αίτησης τους για εξασφάλιση άδειας, το οποίο θα μπορούσε να αποτελεί μέρος της αξιολόγησης της αίτησής τους.

Επιπλέον, να τους επιβληθεί ένα τέλος που δεν θα είναι επιστρεπτέο και θα καλύπτει το κόστος εξέτασης της αίτησής τους. Προτείνεται και η επιβολή ετήσιου τέλους για τα αδειούχα υποστατικά, τους κουλοχέρηδες και τους εργαζομένους, καθώς επίσης και η κατάθεση ενός ποσού υπό τύπο εγγυήσεων.

Προστίθεται επίσης ότι θα πρέπει απαραίτητα να εγγράφει κυπριακή εταιρεία, η οποία θα καταβάλλει ετήσια εταιρικό φόρο.

Για το νομικό πλαίσιο που θα διέπει τη βιομηχανία των καζίνο, προτείνεται στη μελέτη να ληφθούν υπόψη αυτά των περιοχών που ακολουθούν το αγγλικό δίκαιο. Ο λόγος είναι οι μεγάλες ομοιότητές του κυπριακού νομικού συστήματος με το αγγλικό. Επίσης γίνεται αναφορά στις «καλές πρακτικές» νομικού πλαισίου στις Σιγκαπούρη, Αγγλία, Νότια Αφρική, Ελλάδα, Αυστραλία, Μπαχάμες και Νεβάδα.

Πηγή: ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ