Bloomberg: To παρασκήνιο της χαοτικής συμφωνίας των ΗΠΑ με το Ιράν και οι 17 ώρες της τελικής διαπραγμάτευσης

Το βράδυ της Κυριακής 14 Ιουνίου, στον Νότιο Κήπο του Λευκού Οίκου, οι προβολείς ήταν στραμμένοι σε έναν αγώνα του UFC. Κάτω από τη μεταλλική κατασκευή που οι διοργανωτές αποκαλούσαν «The Claw», ο Τζάστιν Γκέιτζι πανηγύριζε τη νίκη του με μία θεαματική κυβίστηση έξω από το οκτάγωνο. Στις πρώτες σειρές των επισήμων, ο Ντόναλντ Τραμπ παρακολουθούσε το θέαμα έχοντας μόλις ανακοινώσει ότι ο πόλεμος με το Ιράν είχε τελειώσει και ότι τα Στενά του Ορμούζ επαναλειτουργούσαν.

Λίγες ώρες νωρίτερα, καθώς ετοιμαζόταν να γιορτάσει τα 80ά γενέθλιά του στον Λευκό Οίκο με την οικογένειά του, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προκαλέσει διεθνή αίσθηση με μια ανάρτηση στο Truth Social. «Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ολοκληρώθηκε. Συγχαρητήρια σε όλους. Εγκρίνω πλήρως το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Πλοία του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας. Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει», έγραψε.

Ωστόσο, όπως συνέβη πολλές φορές κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, η ρητορική του προέδρου προηγήθηκε των γεγονότων. Το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν είχε ακόμη δημοσιοποιηθεί, η επίσημη υπογραφή βρισκόταν ημέρες μακριά και τα πιο δύσκολα ζητήματα –το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις και το μέτωπο του Λιβάνου– παρέμεναν ανοιχτά.

Η επίθεση που λίγο έλειψε να τινάξει τα πάντα στον αέρα
Η συμφωνία βρέθηκε κυριολεκτικά στο χείλος της κατάρρευσης το ίδιο πρωί. Περίπου στις 6:45 το πρωί ώρα Ουάσιγκτον, το Ισραήλ βομβάρδισε στόχους στη νότια Βηρυτό. Οι Ιρανοί διαπραγματευτές είχαν προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να οδηγήσει σε οριστική κατάρρευση των συνομιλιών.

Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστήριξε ότι επρόκειτο για απάντηση σε βλήματα που εκτοξεύθηκαν από τη Χεζμπολάχ. Στη Δύση και στις αραβικές πρωτεύουσες, όμως, πολλοί είδαν κάτι διαφορετικό: μια ύστατη προσπάθεια του Μπέντζαμιν Νετανιάχου να εκτροχιάσει μια συμφωνία από την οποία είχε ουσιαστικά αποκλειστεί.

Η Τεχεράνη πάγωσε προσωρινά τις επαφές. Τέσσερις ώρες αργότερα, ο ίδιος ο Τραμπ βγήκε δημόσια και επέκρινε την ισραηλινή επίθεση, δηλώνοντας ότι «δεν έπρεπε να είχε συμβεί».

Η ενόχλησή του απέναντι στον μέχρι πρότινος στενό του σύμμαχο δεν αποτελούσε πλέον μυστικό. Σύμφωνα με πληροφορίες, επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Νετανιάχου και του εξέφρασε την οργή του με ιδιαίτερα σκληρούς χαρακτηρισμούς, θεωρώντας ότι οι βομβαρδισμοί απειλούσαν να καταστρέψουν μήνες διπλωματικών προσπαθειών.

Το Κατάρ βγαίνει μπροστά
Πίσω από τη συμφωνία βρισκόταν ένα πολύμηνο παρασκήνιο διαμεσολάβησης. Αν και το Κατάρ είχε διαδραματίσει υποστηρικτικό ρόλο μαζί με το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία ήδη από τον Μάρτιο, μέχρι τα μέσα Μαΐου απέφευγε να αναλάβει την ηγεσία της διαδικασίας.

Η κατάσταση άλλαξε όταν τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη ζήτησαν από τη Ντόχα να εμπλακεί πιο ενεργά.

Το Κατάρ απέστειλε μυστικά υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία στην Τεχεράνη μέσω Τουρκίας, προκειμένου να αποφευχθεί η δημοσιότητα. Στόχος ήταν να καταγραφούν οι πραγματικές προθέσεις της ιρανικής ηγεσίας και να εντοπιστούν πιθανοί συμβιβασμοί. Οι Καταριανοί μεσολαβητές βρέθηκαν στην ιρανική πρωτεύουσα ακριβώς τη στιγμή που ο Τραμπ επανέφερε δημόσια την απειλή στρατιωτικής δράσης, δηλώνοντας ότι «ο χρόνος τελειώνει για το Ιράν».

Μία ημέρα αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι είχε αναβάλει προγραμματισμένη επίθεση κατόπιν αιτήματος του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, επειδή βρίσκονταν σε εξέλιξη σοβαρές διαπραγματεύσεις.

Πηγή: protothema.gr