Πριν πέντε χρόνια, οι Ουκρανοί είχαν κάνει την έκπληξη απομακρύνοντας τον φιλορώσο πρόεδρο Βίκτορ Γιανουκόβιτς και εκλέγοντας τον Πέτρο Ποροσένκο με αίτημα την καταπολέμηση της διαφθοράς. Τώρα έκαναν και πάλι την έκπληξη, καταψηφίζοντας τον Ποροσένκο και εκλέγοντας νέο πρόεδρο της χώρας τον κωμικό Βολοντίμιρ Ζελένσκι με το ίδιο ακριβώς αίτημα.
Σύμφωνα με τα exit polls, ο Zελένσκι εκλέγεται με το 73%, ποσοστό που δεν έχει αποσπάσει κανένας άλλος υποψήφιος στην πρόσφατη ιστορία της χώρας.
Ο Ποροσένκο, ο οποίος λαμβάνει το 25% των ψήφων, συνεχάρη τον πολιτικό του αντίπαλο και θα αποχωρήσει από την προεδρία τον επόμενο μήνα, αλλά δήλωσε ότι δεν σχεδιάζει να εγκαταλείψει οριστικά την πολιτική. Μπορεί να αποκαλούσε τον Ζελένσκι «εικονικό πολιτικό» λόγω της παντελούς έλλειψης πολιτικής εμπειρίας, όμως οι Ουκρανοί έδωσαν στον ηθοποιό την ψήφο τους, αγνοώντας τις κατηγορίες για τις στενές σχέσεις του με τον ολιγάρχη Ιχόρ Κολομόζκι, στο τηλεοπτικό δίκτυο του οποίου εργαζόταν ως τηλεοπτικός κωμικός με τεράστια αναγνωρισιμότητα (μόνο στο Instagram έχει 3,8 εκατ. ακόλουθους).
Ο «Ζε» όπως αποκαλούν τον Ζελένσκι, δεν ακολούθησε τις συνήθειες της προεκλογικής εκστρατείας, καθώς δεν διένειμε φυλλάδια, ούτε έδωσε πολλές συνεντεύξεις. Η σειρά που τον έκανε μέρος της καθημερινής ζωής πολλών Ουκρανών για δύο χρόνια λέγεται «Υπηρέτης του λαού», στηνοποία υποδύεται έναν δάσκαλο που ξαφνικά έγινε πρόεδρος, καταπολεμώντας αμέσως τη διαφθορά στη χώρα του ως Ζορό και απορρίπτοντας τους ανίκανους πολιτικούς. Και αυτό που συνέβη στον φανταστικό κόσμο της τηλεόρασης μπορεί τώρα να γίνει πραγματικότητα.
Οι Ποροσένκο και Ζελένσκι πριν το ντιμπέιτ τους (φωτ.: kyivpost.com)
Το μεγαλύτερο επίτευγμα του Ζελένσκι είναι ότι έπεισε τους ψηφοφόρους ότι δεν έχει καμία σχέση με το σύστημα της ουκρανικής ελίτ που κυριαρχείται από τη διαφθορά και τους ολιγάρχες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο φαίνεται πιο δυναμικός και πιστευτός στα μάτια πολλών θεατών, καθώς ενσωματώνει τη θέληση για μια νέα αρχή που πολλοί Ουκρανοί θέλουν. Ο Ζελένσκι υπόσχεται ότι ως πρόεδρος θα είναι φιλελεύθερος και φιλοευρωπαϊστής.
Die Welt: Δεν έπεισε ο Ποροσένκο
Όπως γράφει η γερμανική Die Welt, «οι Ουκρανοί δεν πείστηκαν επίσης από την πολωτική εκστρατεία του Ποροσένκο, που έθεσε μια εθνικιστική ατζέντα στην προεκλογική του εκστρατεία προβάλλοντας το δίλημμα ‘εμένα ή τον Πούτιν’, στέλνοντας ακόμη το μήνυμα ότι απευθύνεται στους ‘πραγματικούς’ Ουκρανούς: Ουκρανούς και Χριστιανούς». Αντίθετα, ο Ζελένσκι εμφανίστηκε ως μεγάλος συμφιλιωτής, που θέλει να φέρει τη δικαιοσύνη στη χώρα με τους διαφορετικούς πολιτισμούς και γλώσσες. Στην προεκλογική εκστρατεία δεν δίστασε μάλιστα να μιλήσει και στα ρωσικά -γλώσσα συχνά ανεπιθύμητη στην Ουκρανία.
Το σημείο καμπής στην εκλογική νίκη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα είναι πάντως η εσωτερική και η εξωτερική πολιτική και συγκεκριμένα οι σχέσεις του Κιέβου με τη Μόσχα, καθώς πολλοί Ουκρανοί ελπίζουν ότι θα συμβάλει στην εδραίωση της ειρήνης με τους ρωσόφωνους Ουκρανούς του Ντονμπάς.
Για την Ουκρανία, η εκλογή Ζελένσκι ίσως να σημάνει μια νέα συναίνεση που θα γεφυρώσει τον διαχωρισμό της χώρας ανάμεσα στη φιλοδυτική πλευρά και τη φιλορωσική Ανατολή. Πλέον ο νέος πρόεδρος της Ουκρανίας πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να κάνει πράξη τις ασαφείς προεκλογικές του υποσχέσεις. Δεν διαθέτει κόμμα στη Βουλή και πρέπει να αναζητήσει εταίρους ως τις προγραμματισμένες για το φθινόπωρο κοινοβουλευτικές εκλογές.
Άλλωστε, δεν θα είναι η πρώτη φορά στην Ουκρανία, που ένα κόμμα οικοδομείται γύρω από μια προσωπικότητα. Ο Ζελένσκι ελπίζει σε ένα παρόμοιο σενάριο. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το κόμμα του Ζελένσκι θα μπορούσε να πάρει το 25% των ψήφων στις βουλευτικές εκλογές.
- Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Die Welt