Τι είναι το Ελ Νίνιο και γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες για την επιστροφή του

Το Ελ Νίνιο αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα φυσικά κλιματικά φαινόμενα του πλανήτη και οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ενδέχεται να επιστρέψει τους επόμενους μήνες, επηρεάζοντας τις θερμοκρασίες, τις βροχοπτώσεις και τα ακραία καιρικά φαινόμενα σε παγκόσμια κλίμακα.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (ΠΜΟ), υπάρχει πιθανότητα 80% να εμφανιστεί ένα επεισόδιο Ελ Νίνιο μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου, ενώ οι πιθανότητες να διατηρηθεί έως τον Νοέμβριο ξεπερνούν το 90%.

Τι είναι το Ελ Νίνιο

Ο όρος «Ελ Νίνιο» σημαίνει στα ισπανικά «το Θείο Βρέφος» ή «το μικρό αγόρι» και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από ψαράδες της Νότιας Αμερικής ήδη από τον 17ο αιώνα, όταν παρατήρησαν ασυνήθιστα θερμά νερά στον Ειρηνικό Ωκεανό κοντά στις ακτές τους.

Επιστημονικά, το φαινόμενο χαρακτηρίζεται από σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Παράλληλα, εξασθενούν οι αληγείς άνεμοι που φυσούν συνήθως από ανατολικά προς δυτικά κατά μήκος του Ισημερινού, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αλλάζουν ακόμη και κατεύθυνση.

Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται ακανόνιστα, συνήθως κάθε δύο έως δέκα χρόνια, και κανένα επεισόδιο δεν είναι ακριβώς ίδιο με κάποιο προηγούμενο, σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία USGS.

Πώς επηρεάζει το παγκόσμιο κλίμα

Παρότι το φαινόμενο εκδηλώνεται στον Ειρηνικό Ωκεανό, οι επιπτώσεις του γίνονται αισθητές σε ολόκληρο τον πλανήτη. Κατά κανόνα, το Ελ Νίνιο συνδέεται με υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες και ενισχύει την πιθανότητα εκδήλωσης ακραίων καιρικών φαινομένων. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι μπορεί να επιδεινώσει τόσο τις ξηρασίες όσο και τις έντονες βροχοπτώσεις, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο καυσώνων στην ξηρά και στους ωκεανούς.Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι οι συνθήκες Ελ Νίνιο «θα ρίξουν λάδι στη φωτιά ενός πλανήτη που ήδη θερμαίνεται», ενισχύοντας τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Ποιες περιοχές επηρεάζονται περισσότερο

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, το Ελ Νίνιο συνδέεται συνήθως με αυξημένες βροχοπτώσεις σε περιοχές της νότιας Νότιας Αμερικής, στο νότιο τμήμα των ΗΠΑ, στο Κέρας της Αφρικής και σε τμήματα της Κεντρικής Ασίας.

Αντίθετα, συχνά προκαλεί πιο ξηρές συνθήκες στην Κεντρική Αμερική, στη βόρεια Νότια Αμερική, στην Καραϊβική, στην Αυστραλία, στην Ινδονησία και σε περιοχές της νότιας Ασίας.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο, τα θερμότερα νερά του Ειρηνικού μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη δημιουργία τυφώνων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, ενώ παράλληλα τείνουν να περιορίζουν τη δραστηριότητα των τυφώνων στον Ατλαντικό.

Οι οικονομικές συνέπειες
Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο δεν περιορίζονται στον καιρό. Σύμφωνα με τους Financial Times, οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις και τις θερμοκρασίες μπορούν να επηρεάσουν την αγροτική παραγωγή, την αλιεία, τις μεταφορές και τις υποδομές.

Ακραία φαινόμενα όπως ξηρασίες, πλημμύρες ή καύσωνες μπορούν να προκαλέσουν απώλειες στις καλλιέργειες, αύξηση του κόστους μεταφοράς προϊόντων, ζημιές σε δίκτυα και υποδομές, καθώς και έντονες διακυμάνσεις στις τιμές βασικών εμπορευμάτων.

Το παράδειγμα του 2015-2016

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των επιπτώσεων του φαινομένου ήταν το ισχυρό Ελ Νίνιο του 2015-2016. Τότε η νότια Αφρική βίωσε τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 35 ετών, με αποτέλεσμα η παραγωγή καλαμποκιού στην περιοχή να μειωθεί περίπου κατά 25%.

Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι επιπτώσεις δεν είναι ποτέ ίδιες σε κάθε επεισόδιο. Η ένταση, η διάρκεια, η εποχή εκδήλωσης και άλλοι κλιματικοί παράγοντες καθορίζουν το τελικό αποτύπωμα του φαινομένου.

Όπως επισημαίνει στους FT ο κλιματολόγος του Πανεπιστημίου Κολούμπια Ρίτσαρντ Σίγκερ, ακόμη και ένα ισχυρό Ελ Νίνιο δεν εγγυάται ότι θα εμφανιστούν όλες οι αναμενόμενες συνέπειες. Όσο ισχυρότερο είναι το φαινόμενο, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες συγκεκριμένων καιρικών εξελίξεων, χωρίς όμως να υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα για το πώς θα εκδηλωθούν σε κάθε περιοχή του κόσμου.

Πηγή: protothema.gr