21 χρόνια από το δημοψήφισμα και την απόρριψη του σχεδίου Ανάν

Συμπληρώνονται σήμερα 21 χρόνια από το δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν, όταν το 76% των Ελληνοκυπρίων εξέφρασε την αντίθεσή του στην προτεινόμενη λύση του Κυπριακού από τον τότε ΓΓ του ΟΗΕ Κόφι Ανάν.

Σύμφωνα με τα τελικά αποτελέσματα η ελληνοκυπριακή πλευρά απέρριψε το προτεινόμενο σχέδιο με 75,83% έναντι 24,17% που ψήφισε υπέρ του σχεδίου. Υπέρ του «όχι» ψήφισαν 313.704 Ελληνοκύπριοι και υπέρ του «ναι» 99.976, 3.676 ψηφοδέλτια ήταν λευκά και 11.231 άκυρα.

Στο ταυτόχρονο δημοψήφισμα που διενεργήθηκε στα κατεχόμενα, η τουρκοκυπριακή πλευρά ψήφισε στην πλειοψηφία της υπέρ του σχεδίου, σε ποσοστό 64,91%, ενόψει και της επικείμενης ένταξης του νησιού στην ΕΕ, ενώ το σχέδιο απέρριψε το 35,01%.

Ο τότε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αείμνηστος Τάσσος Παπαδόπουλος είχε αντιταχθεί στο σχέδιο Ανάν και στο δραματικό τηλεοπτικό του διάγγελμα, στις 7 Απριλίου 2004, είχε καλέσει τους Ε/κ να ταχθούν υπέρ του “Όχι”.

«Συνεκτιμώντας όλα τα δεδομένα με ψυχραιμία και αντικειμενικότητα αλλά και με πλήρη συναίσθηση της ιστορικότητας των στιγμών και το βάρος της ευθύνης που μου αναλογεί και που μου έχετε αναθέσει, λυπούμαι ειλικρινά, γιατί δεν μπορώ να αποδεχθώ και να υπογράψω το Σχέδιο Ανάν όπως, τελικά, διαμορφώθηκε. Παρέλαβα κράτος διεθνώς αναγνωρισμένο. Δεν θα παραδώσω ‘κοινότητα’ χωρίς δικαίωμα λόγου διεθνώς και σε αναζήτηση κηδεμόνα» είχε αναφέρει στο διάγγελμά του ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος έκλεισε το διάγγελμά του, λέγοντας «Ελληνικέ κυπριακέ λαέ, στη ζυγαριά του ΝΑΙ και του ΟΧΙ, πολύ βαρύτερες και πολύ πιο επαχθείς θα είναι οι συνέπειες του ΝΑΙ. Σε καλώ να απορρίψεις το Σχέδιο Ανάν. Σε καλώ να πεις στις 24 του Απρίλη ένα δυνατό ΟΧΙ. Σε καλώ να υπερασπιστείς το δίκαιο, την αξιοπρέπεια και την ιστορία σου».

Αμέσως μετά τη γνωστοποίηση του αποτελέσματος, Εκπρόσωπος του Κόφι Ανάν είχε δηλώσει πως ο ΓΓ του ΟΗΕ σέβεται το αποτέλεσμα των δημοψηφισμάτων στις δύο κοινότητες της Κύπρου, προσθέτοντας πως θα σκεφτεί με προσοχή τις επιπτώσεις του αποτελέσματος. Σε δήλωση, την οποία ανέγνωσε στη Λευκωσία ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Άλβαρο ντε Σότο, ο κ. Ανάν ανέφερε ότι «αφού το σχέδιο έγινε αποδεκτό στο τ/κ δημοψήφισμα και απορρίφθηκε στο ε/κ δημοψήφισμα, τότε η θεμελιώδης συμφωνία δεν θα τεθεί σε ισχύ».

Στην πρώτη του δήλωση, ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος εξέφρασε λύπη γιατί το Σχέδιο Ανάν που τέθηκε ενώπιον του κυπριακού λαού, δεν ήταν τέτοιο που να μπορέσει να το αποδεχθεί έτσι ώστε να γιορτάζαμε «την επανένωση της πατρίδας μας».

Η Αθήνα, δια του τότε Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Θεόδωρου Ρουσόπουλου, ανέφερε μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος πως ο κυπριακός λαός αποφάσισε και το αποτέλεσμα είναι σεβαστό από όλους. «Η Ελλάδα θα εξακολουθήσει να βρίσκεται στο πλευρό της Κύπρου προσφέροντας της στήριξη και σε συνεργασία με την κυπριακή Κυβέρνηση θα επιδιώξει να παραμείνει ανοικτή η διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού», είχε πει ο κ. Ρουσόπουλος.

Το δημοψήφισμα κεφαλαιοποιήθηκε πολιτικά από Τούρκους αξιωματούχους, οι οποίοι υποστήριξαν ότι τα αποτελέσματα δείχνουν ποια πλευρά δεν επιθυμεί λύση. Ο τότε Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Αμπντουλάχ Γκιουλ είχε αναφέρει εξάλλου ότι η Άγκυρα θα καταβάλει κάθε προσπάθεια για τον τερματισμό της πολιτικής και οικονομικής «απομόνωσης» του ψευδοκράτους.

Λίγες μέρες μετά το δημοψήφισμα του 2004, την 1η Μαΐου 2004, η Κυπριακή Δημοκρατία κατέστη πλήρες μέλος της ΕΕ στο σύνολο της επικράτειά της, με αναστολή της εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου στις περιοχές που βρίσκονται υπό κατοχή.

Πηγή: ΚΥΠΕ