Από την Κύπρο τα πρώτα ποντίκια στην Ευρώπη

Κρυμμένα μέσα σε πρωτόγονες βάρκες και πλοιάρια έφτασαν μαζί με ανθρώπους από τη Μεσοποταμία στην Κύπρο τα ποντίκια πριν από 10.000 χρόνια περίπου, όπως αποκαλύπτει επιστημονική έρευνα. Στη συνέχεια, αφού στέριωσαν για τα καλά στο νησί, τα οικιακά ποντίκια (mus musculus) πέρασαν από την Κύπρο στην ηπειρωτική Ευρώπη πριν από 6.500 χρόνια.

Μάλιστα η πλέον γνωστή επιστημονικά παρουσία των γάτων στο νησί μας, όπως και στην Ευρώπη, είναι συνδεδεμένη με την παρουσία των ποντικών, αφού η εμφάνιση των γάτων στην περιοχή μας ακολούθησε την παρουσία των ποντικών. Και τα ποντίκια ήταν και μια κύρια αιτία εξημέρωσης των γάτων από τον άνθρωπο και συγκεκριμένα της αφρικανικής αγριόγατας, ήταν ακριβώς για προστασία από τις ζημίες που προκαλούσαν τα ποντίκια. Από την πλευρά τους, οι πρώτες αυτές γάτες, που λέγεται ότι «εξημερώθηκαν μόνες τους», πλησίασαν στους ανθρώπινους καταυλισμούς λόγω των ποντικών, διαχωρίστηκαν από τις αγριόγατες και εξελίχθηκαν με τρόπο που να διευκόλυνε τη συμβίωση τους με τον άνθρωπο στο είδος που είναι σήμερα.

Η μεταφορά οικιακών ποντικών στην Κύπρο διαπιστώνεται ότι έγινε πριν από 10.800 χρόνια, ενώ στην ηπειρωτική Ευρώπη τα πρώτα ποντίκια έφτασαν μόλις πριν 6.500 χρόνια. Τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και αποκαλυπτικά, όχι μόνο σε σχέση με τα ποντίκια αλλά και για την εξέλιξη του νησιού μας πριν 10 χιλιετίες, περιλαμβάνονται για πρώτη φορά σε μια εκτενή επιστημονική έρευνα που δημοσιεύτηκε προ ημερών στο παγκοσμίου κύρους «www.nature.com/scientificreports» και αναδημοσιεύεται σε διεθνείς επιστημονικές εκδόσεις.

Η μελέτη που έγινε από μεγάλη ομάδα διακεκριμένων επιστημόνων, βασίστηκε σε επιστημονικές αναλύσεις απολιθωμάτων ποντικών και άλλων δεδομένων σε 48 χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης. Σε αυτή γίνονται πολλές και λεπτομερείς αναφορές σε σχέση με τα ευρήματα που αφορούν στην Κύπρο. Σε σχέση με τις γάτες, εκτιμάται ότι αυτές ακολούθησαν τον «δρόμο των ποντικιών» και εξοικειώθηκαν με τον άνθρωπο στην περιοχή μας πριν 8.500 χρόνια.

Η εισαγωγή της γάτας στην Κύπρο, σύμφωνα με την εν λόγω μελέτη, έγινε την περίοδο της αύξησης της γεωργίας την προ-κεραμική νεολιθική περίοδο. «Η εισαγωγή της γάτας στο νησί πιστεύεται ότι συνδέεται με τον έλεγχο του πολλαπλασιασμού των οικιστικών ποντικών, που υπήρχαν τότε στο νησί», όπως αναφέρεται.

Μία άλλη σημαντική για την Κύπρο διαπίστωση των ερευνητών, είναι ότι ενώ τα τελευταία 12.000 χρόνια στο νησί μας, η έρευνα για τις επιπτώσεις στην ποικιλομορφία των σπονδυλωτών της Κύπρου από την ανθρώπινη παρουσία, δείχνει τη γονιδιακή αλλοίωση σε όλες τις μορφές της, εξαίρεση αποτελεί το ενδημικό κυπριακό ποντίκι (mus cypriacus) που εξακολουθεί να υπάρχει μέχρι σήμερα.

Ευδοκίμησε με την ανάπτυξη της γεωργίας

Στην Κύπρο, τα παλαιότερα απολιθώματα ποντικών που αναλύθηκαν από τους επιστήμονες εντοπίστηκαν στην περιοχή του Αετόκρεμνου στο Ακρωτήρι, όπου σύμφωνα με τις αναλύσεις του DNA επρόκειτο για το «κυπριακό ποντίκι» (mus cypriacus), όπως και στο ακρωτήριο Πύλα, ενώ τα αμέσως επόμενα ηλικιακά απολιθώματα αφορούν απολίθωμα γομφίου ποντικού, που βρέθηκε όπως αναφέρεται στο χωριό «Κλίμωνας» και χρονολογείται πριν 10.600 χρόνια (περιοχή Αμαθούντας), όπου βρέθηκαν ακόμα 41 υπολείμματα ποντικού σε απολιθωμένη κατάσταση.

Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι με τους πρώτους αγρότες που καλλιεργούσαν την γη εμφανίστηκαν και τα οικιακά ποντίκια. Αυτό, όπως αναφέρεται στην έρευνα, αποδεικνύεται και από την πρώτη παρουσία ποντικών του εν λόγω είδους και στην περιοχή της Κισσόνεργας (περιοχή Μιλούθκια), που ακολούθησε τον εποικισμό της περιοχής πριν 8.000 χρόνια. Ανάλογες διαπιστώσεις γίνονται και για άλλες περιοχές της Κύπρου, όπως την Χοιροκοιτία και το ακρωτήριο Ανδρέας – Κάστρο, στην περιοχή Κερύνειας.

Οι επιστημονικές έρευνες στην Κύπρο, την ευρύτερη Λεβαντίνη και την Ανατολία, «υποδηλώνουν ότι η εμφάνιση του γεωργικού συστήματος ήταν η βασική κινητήρια δύναμη στην κοινή πορεία του οικιακού ποντικιού του σπιτιού». Όπως εξηγείται, η καλλιέργεια φυτών άγριων δημητριακών σχετίζεται και με την εμφάνιση του πρώτου οικισμού με κοινόχρηστα κτήρια και την αποθήκευση δημητριακών, τη μεγαλύτερη εξάρτηση του ανθρώπου από τα δημητριακά, που προφανώς ευνοούσε και τη συγκέντρωση και πολλαπλασιασμό των οικιακών ποντικιών.

Πηγή: philenews