Πραγματικό σοκ προκαλεί στην Άγκυρα η επίθεση πιθανότατα μελών του PKK στην καρδιά της πιο προηγμένης αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας, ένα χτύπημα που επιδιώκει να τορπιλίσει το άνοιγμα που έστηνε μεθοδικά ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς τους Κούρδους και συγχρόνως δείχνει τα σοβαρά κενά ασφαλείας στην χώρα παρά την πολυετή και με όλα τα μέσα προσπάθεια εξάρθρωσης της τρομοκρατίας.
Η TUSAS είναι η μεγαλύτερη αεροναυπηγική εταιρεία της Τουρκίας αυτή που παράγει εκπαιδευτικά αεροσκάφη, μαχητικά και πολιτικά ελικόπτερα και έχει το πρόγραμμα ανάπτυξης του πρώτου τουρκικής κατασκευής μαχητικού, του KAAN. Η εταιρεία ανήκει ουσιαστικά στις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις έχει 10.000 εργαζόμενους και έχει απορροφήσει τις τελευταίες δύο δεκαετίες δισεκατομμύρια δολάρια από τον κρατικό προϋπολογισμό καθώς αποτελεί την αιχμή του δόρατος στο «θαύμα» της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας που αποτελεί και το «καμάρι» του Τ. Ερντογάν.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε μετά τα μεσάνυχτα ότι βομβαρδίστηκαν «τριάντα δύο στόχοι», θέσεις του PKK και συμμάχων του, στο βόρειο Ιράκ και στο έδαφος της Συρίας, μερικές ώρες μετά την επίθεση στην Άγκυρα η οποία στοίχισε τη ζωή σε πέντε ανθρώπους κι αποδόθηκε στο κουρδικό αυτονομιστικό ένοπλο κίνημα από τις τουρκικές αρχές. «Όπως επιτρέπει το δικαίωμά μας στη νόμιμη άμυνα που προβλέπεται στο άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, διεξήχθη αεροπορική επιχείρηση εναντίον τρομοκρατικών στόχων στο βόρειο Ιράκ και στη Συρία (…) και συνολικά 32 στόχοι που ανήκαν στους τρομοκράτες καταστράφηκαν με επιτυχία», ανέφερε το υπουργείο στο δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα, διευκρινίζοντας πως «οι αεροπορικές επιχειρήσεις συνεχίζονται».
Τα σενάρια για τα κίνητρα της επίθεσης
Μέχρι αυτή την ώρα κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά στο ερώτημα εάν η επίθεση έγινε από πυρήνες του PKK που είναι ακόμη ενεργοί και στο εσωτερικό της Τουρκίας και αισθάνονται ότι απειλούνται από ένα άνοιγμα στον ιστορικό ηγέτη τους Αμπντουλάχ Οτσαλαν, για την ψυχική υγεία του οποίου έχουν υπάρξει πολλές αναφορές μετά και τα 25 χρόνια στην φυλακή πολλά από αυτά σε πλήρη απομόνωση. Όμως υπάρχει και το ενδεχόμενο ακροαριστερές ένοπλες οργανώσεις να εκτέλεσαν το χτύπημα με σκοπό να υπονομεύσουν τα δήθεν «δημοκρατικά» ανοίγματα της κυβέρνησης Ερντογάν. Και φυσικά το «μυαλό» των ιθυνόντων στην Άγκυρα πηγαίνει και στα ξένα κέντρα είτε αυτά βρίσκονται στον πυρήνα των Γκιουλενιστών είτε άλλων χωρών της περιοχής που θα ήθελαν μια κίνηση αποσταθεροποίησης υψηλού συμβολισμού.
Συγχρόνως το χθεσινό χτύπημα δείχνει ότι η Τουρκία κάθε άλλο παρά έχει ξεμπερδέψει από την τρομοκρατία.
Ο Τ. Ερντογάν μετά και από τις τελευταίες εκλογές δεν είχε άλλη επιλογή από το να επιχειρήσει ένα άνοιγμα στους Κούρδους που θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια χρυσή εφεδρεία για τα δύο εναλλακτικά σχέδια που έχει ώστε να μπορέσει να παραμείνει στην εξουσία και μετά από αυτή την θητεία του. Είτε με προκήρυξη πρόωρων εκλογών είτε με αλλαγή του συντάγματος, που και για τα δύο είναι αναγκαία η στήριξη του κουρδικού κόμματος DEM. Του κόμματος που προήλθε από το άλλο κουρδικά κόμμα HDP του οποίου ο ηγέτης του Ντεμιρτάς βρίσκεται ακόμη στην φυλακή.
Όμως ο Τ. Ερντογάν θέλει να τελειώνει με το PKK ώστε να μπορέσει να προλάβει αρνητικές εξελίξεις σε περίπτωση αποχώρησης των Αμερικανών από την Βόρεια Συρία και να αποτρέψει το ενδεχόμενο διατήρησης μιας αυτόνομης κουρδικής οντότητας στην περιοχή ελεγχόμενης από το PKK που εκ των πραγμάτων θα επηρεάζει τις γειτονικές τουρκικές επαρχίες που κατοικούνται από κούρδους και θα αποτελεί μια συνεχή απειλή για την Άγκυρα.
Το «παιχνίδι» με τους Κούρδους ανέλαβε να ανοίξει το πιο απίθανο πρόσωπο για αυτή την αποστολή ο κυβερνητικός εταίρος του Ν. Μπαχτσελί, ο ηγέτης του ακροδεξιού και εθνικιστικού κόμματος ΜΗΡ. Ήταν ο κ. Μπαχτσελί που την 1η Οκτωβρίου στην έναρξη των εργασιών της Εθνοσυνέλευσης εκπλήσσοντας τους πάντες πλησίασε τα έδρανα των βουλευτών του DEM τους οποίους χαιρέτησε και ευχήθηκε για την νεα κοινοβουλευτική περίοδο. Μόλις την περασμένη Τρίτη ο Ν. Μπαχτσελί αφήνοντας «σύξυλους» ακόμη και τους στενούς συνεργάτες του δήλωσε ότι εάν ο έγκλειστος στην φυλακή του Ιμραλί ηγέτης του PKK Οτσαλάν αποκηρύξει την ένοπλη δράση, τότε μπορεί να του δοθεί το βήμα της Εθνοσυνέλευσης για να απευθύνει την έκκληση του και θα απελευθερωθεί.
Ο Ν. Μπαχτσελί είναι προφανές ότι δεν ακούμπησε ένα θέμα που αποτελεί «ταμπού» όχι μόνο για τους εθνικιστές αλλά για όλο το πολιτικό σύστημα της Τουρκίας για το οποίο ο Α. Οτσαλάν είναι ο μεγάλος εχθρός της Τουρκικής Δημοκρατίας και ηγέτης ενός ένοπλου αγώνα που έχει στοιχίσει χιλιάδες ζωές τούρκων στρατιωτών και πολιτών.
Ο Τ. Ερντογαν στήριξε την πρωτοβουλία του κυβερνητικού εταίρου του, επιβεβαιώνοντας ετσι ότι υπήρξε μια συντονισμένη κίνηση για μια νέα προσέγγιση του DEM αλλά και του Οτσαλάν ο οποίος παραμένει σχεδόν 4 χρόνια σε απομόνωση.
Το DEM έσπευσε να καταδικάσει την επίθεση και σημειώνοντας ότι η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία πρόσθεσε ότι «πρέπει τώρα να αγκαλιάσουμε την ειρήνη περισσότερο από ποτέ για να διασφαλίσουμε ότι τέτοια οδυνηρά γεγονότα δεν θα επαναληφθούν». Ομως και ο Ντεμιρτάς με ανάρτηση του προειδοποίησε ότι «δεν θα επιτραπεί σε κανέναν να καταπνίξει τις φωνές όσων θέλουν την ειρήνη» και στηρίζοντας την υπό εκκόλαψη ειρηνευτική διαδικασία δήλωσε ότι εάν ο Οτσαλάν πάρει την πρωτοβουλία και θέλει για να ανοίξει ο δρόμος για την πολιτική, θα είμαστε μαζί του με όλες μας τις δυνάμεις.».
Στο παρελθόν το 2014 ο Τ. Ερντογάν είχε ξεκινήσει την «ειρηνευτική διαδικασίας» με το PKK, ενώ το 2009 είχε προτείνει και αμνήστευση όλων των μελών του PKK σχέδια που δεν ολοκληρώθηκαν είτε γιατί υπήρξαν βομβιστικές επιθέσεις, είτε γιατί υπήρχε σφοδρή αντίδραση από την αντιπολίτευση και πρωτίστως από τον σημερινό «ειρηνοποιό» Ν. Μπαχτσελί.
Μετά το 2016 και την απόπειρα πραξικοπήματος το κύμα διώξεων και επιβολής αστυνομικού κράτους προκειμένου να αντιμετωπιστεί το κινημα Φ. Γκιουλεν εμπόδισε ουσιαστικά ανοίγματα προς την πλευρά των Κούρδων.
Και πρόσφατα πάντως, στις αρχές του 2024, είχαν υπάρξει πληροφορίες ότι το DEM είχε επιχειρήσει να φτάσει σε συμφωνία με την κυβέρνηση Ερντογάν υποσχόμενο ότι οι ψηφοφόροι του δεν θα ψηφίσουν τους υποψήφιους δημάρχους της αντιπολίτευσης στις μεγάλες πόλεις εάν η κυβέρνηση δεν καθαιρούσε τους δημάρχους που θα εξέλεγε το DEM στις κουρδικές επαρχίες. Η συμφωνία αυτή δεν προχώρησε και μετά τις εκλογές αρκετοί Κούρδοι δήμαρχοι εκπαραθυρώθηκαν.
Μετά το χθεσινό χτύπημα πάντως ίσως δοθεί η ευκαιρία στον Ερντογάν να μετατρέψει το μειονέκτημα σε πλεονέκτημα και να επιχειρήσει υπο το φόβητρο της επιστροφής της τρομοκρατίας να επισπεύσει την διαδικασία προσέγγισης με τον Οτσαλάν με στόχο την κήρυξη του τέλους του ένοπλου αγώνα και την κατάθεση των όπλων του PKK. Το ερώτημα είναι όμως εάν το χθεσινό χτύπημα είναι μια έσχατη αντίδραση μικρών πυρήνων που είναι αντίθετοι σε μια τέτοια συμφωνία, ή εάν εκφράζει την μεγάλη μάζα των σημερινών μελών και οπαδών του Κουρδικού ενόπλου κινήματος.
Πηγή: protothema.gr
