Ο Κατακλυσμός στον Ποταμό Λιοπετρίου δεν είναι μόνο μια γιορτή συνδεδεμένη με την ιστορία και την παράδοση του τόπου μας. Είναι και μια ημέρα μνήμης για μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες που γνώρισε η Κύπρος.
Τη Δευτέρα του Κατακλυσμού του 09 Ιουνίου 1919, κάτοικοι του Λιοπετρίου, του Αυγόρου και της Ξυλοφάγου συγκεντρώθηκαν στον Ποταμό για να παρακολουθήσουν την Θεία Λειτουργία στο εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου και μετά να διασκεδάσουν χορεύοντας, τραγουδώντας και κάνοντας βαρκάδα.
Κατά τη διάρκεια μιας βαρκάδας, μια υπερφορτωμένη βάρκα ανατράπηκε, παρασύροντας στον θάνατο 25 γυναικόπαιδα.
Οι εφημερίδες της εποχής αναφέρουν: «Αίφνης όμως προέβαλε την λέμβον ισχυρόν ρεύμα αέρος και ο λεμβούχος εθεώρησε καλόν να επιστρέψη, διό και ήρχισε να γυρίζει το πανί. Οι επιβαίνοντες της λέμβου συνεκεντρώθησαν τότε προς το δεξιόν μέρος αυτής, ότε η λέμβος ανετράπη και πάντες οι εν αυτή ευρέθησαν εις την θάλασσαν και οι πλείστοι τούτων εύρον τραγικόν θάνατον».
Ένας από τους επιζώντες, ο κύριος Θεοφάνης Λοΐζου, είχε πει τότε: «η βάρκα ήταν υπερπλήρης, οι βαρκάρηδες ήταν μεθυσμένοι και η απότομη στροφή που προκάλεσαν στη βάρκα ήταν η αιτία της τραγωδίας».
Προκλήθηκε μεγάλος πανικός και όλος ο κόσμος έτρεχε να βοηθήσει. Άλλοι με τις βάρκες και άλλοι κολυμπώντας, προσπαθούσαν να προλάβουν για να σώσουν τα θύματα αλλά δυστυχώς…
Ο τραγικός απολογισμός ήταν:
– 14 θύματα από τη Ξυλοφάγου
– 8 θύματα από το Λιοπέτρι
– 3 θύματα από το Αυγόρου
Το γεγονός βύθισε στο πένθος ολόκληρη την Κύπρο και σημάδεψε ανεξίτηλα τις τοπικές κοινωνίες. Οι μαρτυρίες των επιζώντων και τα δημοσιεύματα της εποχής διασώζουν μέχρι σήμερα τις δραματικές στιγμές που εκτυλίχθηκαν εκείνη τη μοιραία ημέρα.
Ο κύριος Αντώνης Νικολή, είχε πει σε μια συνέντευξη του:« Ήμουν τότε πολύ μικρός, θυμάμαι όταν γύρισε η βάρκα εγιώ έπιασα πάνω στην άκραν της και όλοι όσοι έππεφταν, έππεφταν που πάνω μου. Τότε έκαμα μερικές κλωτσιές και επέρασα από την άλλην πάνταν της βάρκας και ευρέθηκα καλλιτζιεμένος το κατάρτιν της βάρκας. Εκεί έμεινα και επαρακολουθούσα την όλην τραγωδίαν σαν που να θώρουν σινεμά. Γυναίκες να φωνάζουν για έναν λεπτόν, χωρίς να μπορώ να βοηθήσω σε τίποτε. Έμεινα εκεί μέχρι που ήρτεν μια βάρκα τζιαι έπιασεν με».
Επίσης, περιγράφει την επίμονη προσπάθεια μιας μητέρας να σώσει τα παιδιά της. Ήταν η κυρία Χατζηνού Αντωνή Παρτάκκη από το Αυγόρου. Είχε πει: «Την γεναίκαν του Πάρτακκη δκυο φορές ετράβησαν την ζωντανήν που την θάλασσαν τζιαι δκυο φορές έππεφτεν πίσω να πιάσει τα μώρα της τζ’ επνιηκεν τζιαι τζείνη».
Από αυτή την τραγωδία γεννήθηκε και η περίφημη Κοτρωφίσιμη Λιοπετρίτικη Φωνή.
Ο Κότρωφος, συντετριμμένος από τον χαμό των θυγατέρων του στον μεγάλο πνιγμό, εξέφρασε μέσα από τον θρήνο και το μοιρολόι τον αβάσταχτο πόνο της απώλειας. Η φωνή αυτή πέρασε από γενιά σε γενιά και εξελίχθηκε σε ένα μοναδικό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς του Λιοπετρίου, κουβαλώντας μέχρι σήμερα τη μνήμη εκείνης της τραγικής ημέρας.
107 χρόνια μετά, τιμούμε τη μνήμη των αδικοχαμένων θυμάτων και διαφυλάσσουμε τις παραδόσεις που γεννήθηκαν μέσα από τις δύσκολες αυτές στιγμές της ιστορίας του τόπου μας.
