Λεπτομερή καταγραφή των όσων συμβαίνουν από τις 20 Ιουλίου 2021 στην περίκλειστη πόλη των Βαρωσίων προετοίμασαν οι υπηρεσίες πληροφοριών της Κομισιόν, επιβεβαιώνοντας μέσω δικών τους πηγών τις καταγγελίες της Κύπρου και διαπιστώνοντας τον ακριβή ρόλο του τουρκικού κράτους στους σχεδιασμούς που γίνονται στην κατεχόμενη Αμμόχωστο.
Η επτασέλιδη διαβαθμισμένη ως απόρρητη έκθεση, σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ, ήταν και ο λόγος για τον οποίο καθυστέρησε η προετοιμασία του εγγράφου επιλογών από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης.
Το έγγραφο επιλογών θα περιλαμβάνει εκτός από τις εισηγήσεις για την αντίδραση της ΕΕ, και λεπτομερή παρουσίαση της σημερινής κατάστασης, στη βάση μεταξύ άλλων και της εν λόγω έκθεσης.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες, η έκθεση καταγράφει τη συνεχιζόμενη παρουσία του τουρκικού στρατού στην περιοχή των Βαρωσίων αλλά και στο λιμάνι της Αμμοχώστου, ενώ αναγνωρίζεται πως οι ενέργειες αυτές δημιουργούν τετελεσμένα τα οποία επιχειρούν να δοκιμάσουν τις διεθνείς αντιδράσεις.
Επίσης καταγράφεται ο τρόπος με τον οποίο η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει όρους επωφελείς για την ίδια ενόψει μιας ενδεχόμενης λύσης του Κυπριακού, μέσω της εδραίωσης του ελέγχου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στα κατεχόμενα και μέσω δημογραφικών αλλαγών.
Ειδικότερα, αναφέρεται πως η Τουρκοκυπριακή πλευρά ενεργεί υπό την καθοδήγηση της τουρκικής μη αναγνωρισμένης πρεσβείας στα κατεχόμενα, ενώ οι σχεδιασμοί για τα Βαρώσια συντονίζονται από συμβούλιο με τη συμμετοχή πολιτικών, στρατιωτικών και δικαστικών εκπροσώπων των Τ/Κ υπό την επίβλεψη του Τ/Κ ηγέτη Ερσίν Τατάρ και εποπτεία του Τούρκου αντιπροέδρου Φουάτ Οκτάι και του Τούρκου ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου.
Όπως σημειώνεται, αναπτύσσεται ένα σχέδιο μακροπρόθεσμης ανάπτυξης για την περιοχή που έχει αποχαρακτηριστεί και άλλες περιοχές των Βαρωσίων, με τη συνδρομή και της Επιτροπής Ακίνητης Περιουσίας (η οποία αναγνωρίζεται από το ΕΔΑΔ ως ένδικο μέσο της Τουρκίας στα κατεχόμενα).
Εκτός από την αναφορά στις στρατιωτικές δραστηριότητες στην Αμμόχωστο, η έκθεση καταγράφει και την χρήση της βάσης στο Λευκόνοικο για τουρκικά drones καθώς και την παραχώρηση έκτασης γης στην Καρπασία στον τουρκικό στρατό.
Στην έκθεση οι ενέργειες της Τουρκίας ερμηνεύονται ως ένδειξη πως η Τουρκία θέτει ως προτεραιότητα τις γεωπολιτικές τις επιδιώξεις και την εσωτερική της πολιτική εις βάρος των ψηφισμάτων του ΣΑ του ΟΗΕ. Σημειώνεται ακόμα πως τα έργα κατασκευής και αναβάθμισης στην περιοχή συνεχίζονται, αν και με βραδύτερους ρυθμούς.
Επισημαίνεται πως η Τουρκία αξιοποιεί μια υβριδική προσέγγιση στα κατεχόμενα, συνδυάζοντας μια σειρά εργαλείων για τον καλύτερο έλεγχο της τ/κ κοινότητας σε διοικητικό επίπεδο, στην παιδεία, στην οικονομία, σε στρατιωτικό επίπεδο, στην κοινωνία και στα ΜΜΕ.
Επίσης σημειώνεται πως η Τουρκία επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την παραπληροφόρηση, τη δημογραφία, το στρατιωτικό παράγοντα και τη μετανάστευση για άσκηση πίεσης, αλλά και να αποσταθεροποιήσει τις πολιτικές της Λευκωσίας δημιουργώντας ρήγμα μεταξύ της Κύπρου και των εταίρων της ΕΕ, αλλά και προκαλώντας διαφωνίες μεταξύ των Ε/Κ αναφορικά με την επιστροφή στα Βαρώσια.
