Το σημερινό μνημόσυνο μας δίνει την ευκαιρία, να προσμετρήσουμε τις ιστορικές μας ευθύνες, για να μη σταματήσουμε ποτέ να αγωνιζόμαστε για τα δίκαιά μας, ανέφερε ο Γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου Θεοδόσης Τσιόλας, σε ομιλία του σε εκδήλωση για την ιστορική μάχη των Σπηλιών την Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2019, στην εκκλησία του Αγίου Αντωνίου στα Σπήλια.
«Οφείλουμε ενωμένοι να εντείνουμε τον αγώνα για εξεύρεση μιας δίκαιης, βιώσιμης και λειτουργικής λύσης του εθνικού μας προβλήματος χωρίς κατοχικούς στρατούς, εγγυήσεις και άλλες ξένες εξαρτήσεις και θα την καθιστά μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα, όπου όλοι οι Κύπριοι θα απολαμβάνουν τα οφέλη που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση στους πολίτες της βελτιώνοντας την καθημερινότητά τους», ανέφερε σύμφωνα με ανακοίνωση της Προεδρίας.
Είπε επίσης ότι η Κυβέρνηση εργάζεται και προσβλέπει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την εξεύρεση της επιδιωκόμενης λύσης.
«Νοείται, βεβαίως, πως για να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει η Τουρκία να τερματίσει τις έκνομες ενέργειες της στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας ή/και τις όποιες απειλές εποικισμού της Αμμοχώστου», ανέφερε.
«Παρά τις δυσκολίες και τα προβλήματα παραμένουμε προσηλωμένοι στους στόχους μας. Διεκδικούμε τα δίκαια μας. Και είμαστε ανυποχώρητοι σε αυτό», πρόσθεσε.
Είπε ότι τον δρόμο, μας τον δείχνουν οι ήρωες και οι μάρτυρες των αγώνων μας, οι λαμπρές εκείνες μορφές που έγιναν φωτεινά παραδείγματα ήθους, ανιδιοτελούς προσφοράς, ηρωισμού και αυτοθυσίας.
Αναφερόμενος στη μάχη των Σπηλιών είπε ότι το φθινόπωρο του 1955, η έντονη δράση της ΕΟΚΑ είχε αναστατώσει τη Βρετανική Διοίκηση της Κύπρου και την ίδια την κυβέρνηση του Λονδίνου και τα χτυπήματα των Κύπριων Αγωνιστών ήταν πια αδιάλειπτα.
Όπως είπε, από τα λημέρια των Σπηλιών, ο Διγενής κατεύθυνε τον αγώνα της ΕΟΚΑ μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου 1955, οπόταν ο ίδιος μαζί με τον Γρηγόρη Αυξεντίου και μια ομάδα 12 ανταρτών προδόθηκαν και κυκλώθηκαν από εκατοντάδες Άγγλους στρατιώτες.
Η προδοσία εκείνο το πρωινό, ανέφερε, είχε ως συνεπακόλουθο τη γνωστή ιστορική “Μάχη των Σπηλιών”, που ανέδειξε τη στρατιωτική ευφυΐα, τη γενναιότητα, την αγωνιστικότητα, την τόλμη και το θάρρος του Σταυραετού του Μαχαιρά, Γρηγόρη Αυξεντίου.
Πρόσθεσε ότι στο χωριό παρατηρήθηκε έντονη κινητικότητα όταν κατέφθασαν φορτηγά με Βρετανούς στρατιώτες. Ο Αρχηγός διέταξε τον Αυξεντίου να προβεί σε αναγνώριση. Επέστρεψε και πιστοποίησε ότι η εχθρική δύναμη κινείτο από τα Σπήλια προς τις θέσεις τους. Η κορυφογραμμή που βρισκόταν στη βόρεια πλευρά του χωριού είχε καλυφθεί από πυκνή ομίχλη, στοιχείο που αργότερα ευνόησε σε μεγάλο βαθμό τους άνδρες της ΕΟΚΑ.
Συμπλήρωσε ότι ο Αυξεντίου προωθήθηκε σε ρόλο επιτήρησης μαζί με μια ολιγομελή ομάδα και διατάχθηκε να βάλει κατά του εχθρού μόλις τον δει να πλησιάζει, ώστε να ειδοποιηθεί έγκαιρα η κύρια δύναμη που είχε αναπτυχθεί υπό τον Διγενή στην κορυφογραμμή. Η ομίχλη που επικρατούσε ήταν πυκνή και οι άντρες της ΕΟΚΑ κρυβόντουσαν μέσα στο πυκνό δάσος.
«Γύρω στις τρεις το μεσημέρι, ακούστηκαν οι πρώτοι πυροβολισμοί από την πλευρά του Αυξεντίου, σημάδι ότι ο αντίπαλος βρισκόταν σε πολύ κοντινή απόσταση. Έριξε δυο χειροβομβίδες και συνέχισε να βάλλει κατά ριπάς, επιχειρώντας απαγκίστρωση. Οι Βρετανοί είχαν διαμοιράσει τις δυνάμεις τους, που αριθμούσαν 600 άνδρες, σε δύο τμήματα. Προωθήθηκαν, εκτελώντας κυκλωτική κίνηση προς τα Σπήλια, απ΄ όπου ενεργούσε και ο κύριος όγκος τους. Πίστευαν ότι θα κατάφερναν να εγκλωβίσουν τους κύπριους αγωνιστές, υποχρεώνοντας τους να παραδοθούν. Ο Αυξεντίου, δρώντας αστραπιαία, συμπτύχθηκε με τους υπόλοιπους και κατέφυγαν προς την κατεύθυνση της Κακοπετριάς. Τα βρετανικά αποσπάσματα, ερχόμενα από αντίθετη κατεύθυνση, δεν είχαν αντιληφθεί ότι δεν υπήρχε πια κανείς ανάμεσα τους. Η αναγνώριση ήταν αδύνατη και το απόσπασμα, που κινείτο προς τα Σπήλια, άνοιξε πυρ. Το άλλο απάντησε και έτσι η αλληλοεξόντωση των Βρετανών υπήρξε αναπόφευκτη. Όταν αντιλήφθηκαν τι είχε συμβεί, ήταν πλέον αργά. Οι νεκροί στρατιώτες έφτασαν κοντά στους 15 και οι τραυματίες τους 37», συνέχισε.
Είπε ότι σημαντική απώλεια για την ΕΟΚΑ υπήρξε η σύλληψη του Ρένου Κυριακίδη, αρχηγού των αντάρτικων ομάδων Πιτσιλιάς. Αποκομμένος μέσα στα Σπήλια και στην προσπάθεια του να διαφύγει, τραυματίστηκε από βρετανικά πυρά και συνελήφθη.
Αναφέρθηκε επίσης σε ένα τραγικό γεγονός που έλαβε χώρα στις 20 Ιουνίου του 1958, όταν μια έκρηξη βόμβας που κατασκεύαζαν τέσσερεις αγωνιστές στο σπίτι του αγωνιστή Ανδρέα Πατσαλίδη στο γειτονικό χωριό Κούρδαλι σκότωσε τον ίδιο και τους συναγωνιστές του Αλέκο Κωνσταντίνου, Κώστα Αναξαγόρα και Παναγιώτη Γεωργιάδη.
