Ένα αρχαίο ελληνικό φάρμακο που προέρχεται από το φυτό σαφράν θα μπορούσε να βελτιώσει τη θεραπεία ατόμων με σοβαρή COVID-19 και να μειώσει το ποσοστό θνησιμότητας από COVID-19 έως και 50%, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύτηκε νωρίτερα αυτό το μήνα στο European Journal of Internal Medicine από έναν Ισραηλινό ερευνητή από το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και την Ιατρική Σχολή Hadassah.
Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα της Jerusalem Post, το φάρμακο, η κολχικίνη, χρονολογείται από χιλιάδες χρόνια στην αρχαία Αίγυπτο, όπου ήταν γνωστό για τις ιδιαίτερες θεραπευτικές του ιδιότητες. Είναι ένα από τα λίγα φάρμακα που επιβίωσαν μέχρι τη σύγχρονη εποχή. Πιο πρόσφατα, έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία και την πρόληψη της φλεγμονής που προκαλείται από την ουρική αρθρίτιδα που μπορεί να οδηγήσει σε επώδυνη αρθρίτιδα και Οικογενή Μεσογειακό Πυρετό (FMF), ο οποίος είναι κοινός μεταξύ των Εβραίων βορειοαφρικανικής καταγωγής.
Ο καθηγητής Ami Schattner ερεύνησε και ανέλυσε όλους τους ασθενείς που έλαβαν θεραπεία σε ελεγχόμενες δοκιμές αυτού του αρχαίου φαρμάκου τα τελευταία 20 χρόνια. Διαπίστωσε ότι μεταξύ των χρήσεων και των πιθανών χρήσεών της, η κολχικίνη φαίνεται επίσης αποτελεσματική στη θεραπεία του COVID-19.
Μέχρι στιγμής, τέσσερις ελεγχόμενες μελέτες σε περίπου 6.000 ασθενείς με κορωνοϊό έχουν δημοσιευθεί σχετικά με την επίδραση της κολχικίνης, είπε ο Schattner, η καθεμία δείχνει «σημαντική βελτίωση στους σοβαρούς δείκτες του κορωνοϊού και, το πιο σημαντικό, υπήρξε μείωση της θνησιμότητας κατά περίπου 50% σε σύγκριση με όσοι δεν υποβλήθηκαν σε θεραπεία με κολχικίνη».
Το φάρμακο είναι φθηνό, χρειάζεται μια μικρή δόση μισού χιλιοστού την ημέρα και έχει ήδη αποδειχθεί ασφαλής στη χρήση του, είπε, καθιστώντας την κολχικίνη «μια σημαντική ανακάλυψη που θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας πολλών ασθενών, εάν επιβεβαιώθηκε σε περαιτέρω μελέτες».
An ancient #Greek drug derived from the #saffron plant could improve the treatment of people with severe #COVID19 and reduce the COVID mortality rate by as much as 50%, according to a report published earlier this month.https://t.co/44R6VajMk1
— The Jerusalem Post (@Jerusalem_Post) December 14, 2021
Η ανεπιθύμητη παρενέργεια
Το φάρμακο είναι επίσης καλά ανεκτό, είπε ο γιατρός. Οι μόνες παρενέργειες σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να είναι οι κρίσεις διάρροιας. περίπου το 10% των ασθενών διακόπτουν τη χρήση του φαρμάκου για αυτόν τον λόγο.
Το φάρμακο έχει δοκιμαστεί για τη θεραπεία της πανδημίας COVID-19 σε όλο τον κόσμο, μεταξύ άλλων στον Καναδά, την Ελλάδα, τη Νότια Αφρική, την Ισπανία και τη Βραζιλία. Πολλά από τα τεστ ήταν διπλά τυφλές μελέτες εικονικού φαρμάκου, αυξάνοντας την πιθανότητα ακρίβειάς τους.
«Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά», είπε.
Η πρώτη αναφορά και άλλες χρήσεις
Η κολχικίνη αναφέρθηκε για πρώτη φορά σε έναν αρχαίο αιγυπτιακό πάπυρο που χρονολογείται από το 1550 π.Χ.,. Αργότερα χρησιμοποιήθηκε από γιατρούς στην αρχαία Ελλάδα, στη βυζαντινή περίοδο και στη συνέχεια από Άραβες γιατρούς πριν από περισσότερα από 1.000 χρόνια.
Πριν από περίπου 50 χρόνια, η χρήση του φαρμάκου για τη θεραπεία του FMF επιβεβαιώθηκε από ερευνητές στο Ιατρικό Κέντρο Sheba στο Tel Hashomer και στο Hadassah, όχι μόνο έναντι των σοβαρών κρίσεων που σχετίζονται με τη νόσο και την πρόληψή τους, αλλά και για την προστασία από μια σοβαρή επιπλοκή του FMF – αμυλοείδωση, η οποία επηρεάζει τα νεφρά.
Πιο πρόσφατα, αρκετές μελέτες άρχισαν να αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητά του στη θεραπεία της οξείας περικαρδίτιδας (πρήξιμο γύρω από την καρδιά και στην πρόληψη του συνδρόμου μετακαρδιακής βλάβης και της κολπικής μαρμαρυγής μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση.
«Όπως είναι γνωστό, οι ασθενείς που έχουν υποστεί καρδιακή προσβολή διατρέχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο υποτροπής και εγκεφαλικού, και αυτοί είναι πάρα πολλοί ασθενείς», είπε ο Schattner. «Μελέτες των τελευταίων ετών διαπίστωσαν ότι χάρη στην αντιφλεγμονώδη δράση της στα αθηρωματικά στρώματα των αρτηριών, η κολχικίνη σε μικρές ημερήσιες δόσεις είναι σε θέση να προστατεύει αποτελεσματικά αυτούς τους ασθενείς.
«Το επίπεδο προστασίας ήταν σε σημείο να αποτρέψει περίπου τα μισά από τα επαναλαμβανόμενα συμβάντα και αυτό το εντυπωσιακό ευεργετικό αποτέλεσμα επιτεύχθηκε και σε ασθενείς που είχαν ήδη υποβληθεί σε θεραπευτικό καθετηριασμό και είχαν λάβει τη βέλτιστη προληπτική θεραπεία με ασπιρίνη και στατίνες», πρόσθεσε. «Αυτά είναι σημαντικά νέα για έναν πολύ μεγάλο αριθμό ασθενών».
Πότε μπορεί να αρχίσει να χρησιμοποιείται το φάρμακο για να βοηθήσει τους ασθενείς με COVID;
Απαιτούνται περαιτέρω τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές για να επιβεβαιωθούν αυτά τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, σύμφωνα με τον Schattner, οι οποίες πιστεύει ότι πιθανότατα θα οδηγήσουν σε διευρυνόμενες ενδείξεις για χαμηλή δόση κολχικίνης. Αλλά είπε ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος που το φάρμακο δεν θα μπορούσε να αρχίσει να χρησιμοποιείται αυτή τη στιγμή.
«Αν και τα αρχικά δεδομένα για την επίδραση της κολχικίνης σε ασθενείς με κορωνοϊό είναι πολλά υποσχόμενα, περισσότεροι ασθενείς πρέπει να βρίσκονται σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές», είπε ο Schattner. «Αλλά αυτό δεν θα με εμπόδιζε από το να χρησιμοποιήσω το φάρμακο ήδη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, για να μειώσω ελπίζω τις πιθανότητές τους να αναπτύξουν σοβαρή ασθένεια.
«Το φάρμακο είναι χαμηλού κόστους για τους ασθενείς και την κοινότητα», πρόσθεσε.
«Χρησιμοποιώντας το σε ασθενείς με κορωνοϊό, δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε και πολλά να κερδίσουμε», είπε.
Άλλες μελέτες
Την ίδια ώρα ωστόσο, ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Κεντάρ Γκαουταμπάι Μέχτα του ινδικού Ιατρικού Κολλεγίου Γκότρι GMERS, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Ρευματολογίας «RMD Open», αξιολόγησαν (μετα-ανάλυση) έξι τυχαιοποιημένες και ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές του εν λόγω φαρμάκου έως τον Ιούλιο του 2021, οι οποίες αφορούσαν συνολικά 16.148 ασθενείς με διαφορετικούς βαθμούς βαρύτητας της νόσου Covid-19. Εξαιρέθηκαν μελέτες παρατήρησης, εργαστηριακές, σε ζώα και με μικρό δείγμα ασθενών (κάτω των δέκα). Η ανάλυση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κολχικίνη δεν σχετιζόταν με καμία άξια λόγου μείωση στον κίνδυνο θανάτου, στην ανάγκη διασωλήνωσης των ασθενών, στον κίνδυνο εισαγωγής σε ΜΕΘ ή στη διάρκεια της νοσηλείας, σε σχέση με όσους δεν έπαιρναν αυτό το φάρμακο. Επιπλέον, όσοι έπαιρναν κολχικίνη είχαν 58% μεγαλύτερη πιθανότητα για την εκδήλωση παρενεργειών γενικά και σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο ειδικότερα για διάρροια.
