Το κόστος δανεισμού στην Τουρκία αυξάνεται κατακόρυφα, ένδειξη ότι η πολιτική του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για μείωση των επιτοκίων αρχίζει να γυρίζει μπούμερανγκ.
Από τότε που η κεντρική τράπεζα άρχισε να μειώνει τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, η απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων έχει σκαρφαλώσει πάνω από 7 ποσοστιαίες μονάδες, αγγίζοντας την Τετάρτη το υψηλό ρεκόρ του 24,9%. Η αύξηση αυτή έρχεται καθώς οι επενδυτές ανησυχούν ότι η νομισματική πολιτική θα παραμείνει υπερβολικά χαλαρή για να περιορίσει τον πληθωρισμό που πλησιάζει τον υψηλότερο της τελευταίας δεκαετίας και διαβρώνει την αξία των χαρτοφυλακίων τους σε τοπικό νόμισμα.
Ορισμένα επιτόκια τραπεζικών δανείων, εν τω μεταξύ, έχουν εκτοξευθεί στο 35%, ανέφερε αυτή την εβδομάδα η εφημερίδα Dunya επικαλούμενη τον Rifat Hisarciklioglu, πρόεδρο της Ένωσης Επιμελητηρίων και Χρηματιστηρίων Εμπορευμάτων. Αυτό συγκρίνεται με έναν σταθμισμένο μέσο όρο περίπου 21% πριν από την έναρξη του κύκλου χαλάρωσης, σύμφωνα με τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας.
Το κόστος δανεισμού αυξήθηκε κατακόρυφα όταν άρχισαν οι μειώσεις των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο
Η ταχεία αύξηση του κόστους χρηματοδότησης υπογραμμίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Ερντογάν στην εφαρμογή της αντισυμβατικής οικονομικής θεωρίας του στην πράξη. Πιστεύει ότι τα χαμηλά επιτόκια περιορίζουν τις τιμές καταναλωτή και έχει πιέσει ισχυρά τους φορείς χάραξης πολιτικής να μειώσουν τα επιτόκια κατά 500 μονάδες βάσης τους τελευταίους τέσσερις μήνες στο 14%, λέγοντας ότι η πιο εύκολη πολιτική θα τονώσει την ανάπτυξη.
Όμως, με τον πληθωρισμό να τρέχει ήδη πάνω από 21%, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται για τις επιπτώσεις της περαιτέρω τόνωσης. Οι καταθέτες απαιτούν υψηλότερα επιτόκια για τους λογαριασμούς αποταμίευσης και οι επενδυτές υπολογίζουν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου, γεγονός που κινδυνεύει να υπονομεύσει τα όποια οφέλη της χαλαρής πολιτικής της κεντρικής τράπεζας.
“Η Τουρκία έχει εγκαταλείψει τη χρήση του όπλου των επιτοκίων και η κεντρική τράπεζα έχει χάσει τον έλεγχο του πληθωρισμού”, δήλωσε ο Ogeday Topcular, διαχειριστής κεφαλαίων στη RAM Capital SA. Η αύξηση του κόστους δανεισμού στην αγορά είναι ένα “φυσικό αποτέλεσμα”, είπε.
Η λίρα έχει χάσει σχεδόν το ένα τρίτο της αξίας της αυτό το τρίμηνο, καθώς οι επενδυτές έσπευσαν να αγοράσουν δολάρια για να θωρακίσουν τις αποταμιεύσεις τους. Η υποτίμηση έχει ανεβάσει το κόστος των εισαγωγών, γεγονός που απειλεί να υποδαυλίσει περαιτέρω αύξηση των τιμών. Η μέση εκτίμηση σε έρευνα του Bloomberg προβλέπει αύξηση του πληθωρισμού των καταναλωτών κατά έξι ποσοστιαίες μονάδες σε ετήσιο 27,3% τον Δεκέμβριο.
Για να βοηθήσει στην αναχαίτιση της κούρσας του νομίσματος, ο Ερντογάν ανακοίνωσε μια σειρά έκτακτων μέτρων, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου τύπου τραπεζικού λογαριασμού λίρας, σύμφωνα με τον οποίο η κυβέρνηση αναπληρώνει τυχόν απώλειες νομίσματος που υπερβαίνουν το επιτόκιο της κατάθεσης. Η κεντρική τράπεζα και οι κρατικοί δανειστές έχουν επίσης παρέμβει στην αγορά συναλλάγματος αυτόν τον μήνα, πουλώντας δολάρια.
“Αντί να αυξήσει τα επιτόκια, η κυβέρνηση εισήγαγε καταθέσεις συνδεδεμένες με το συνάλλαγμα – αυτή είναι μια μέθοδος δοκιμής και λάθους”, δήλωσε ο Topcular. “Το κόστος της δοκιμής και του λάθους μπορεί να είναι πολύ ακριβό”.
Το νόμισμα αποδυναμώθηκε για τέταρτη ημέρα την Πέμπτη. Έπεσε έως και 5,8% στα 13,4262 ανά δολάριο, ψαλιδίζοντας ένα ράλι που το έσπρωξε από το χαμηλό ρεκόρ των 18,3633 στις 20 Δεκεμβρίου στο υψηλό των 10,2512 την περασμένη εβδομάδα.
