Την άμεση απελευθέρωση αιτητή ασύλου που κρατείτο στο αεροδρόμιο Λάρνακας από τον Νοέμβριο, διέταξε με απόφασή του το Ανώτατο Δικαστηρίου στις 23 Ιανουαρίου.
Ο αιτητής, κατάγεται από την Ουγκάντα και αφίχθηκε στην Κύπρο αεροπορικώς, μέσω Καΐρου, στις 11.11.2024. Κατείχε κυπριακή θεώρηση εισόδου για 15 ημέρες, που του είχε δοθεί από το Προξενείο της Κύπρου στη Ναϊρόμπι της Κένυας. Ωστόσο, κατά το διαβατηριακό έλεγχο αυτός δεν θεωρήθηκε καλή τη πίστει επισκέπτης, οπότε δεν του επετράπη η είσοδος στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ως εκ τούτου, κρατείτο «σε διαμορφωμένη αίθουσα περιορισμού» μέχρι την αναχώρηση του, που ήταν προγραμματισμένη για τις 14.11.2024.
Κατά την πιο πάνω ημερομηνία, ο αιτητής εξέφρασε την πρόθεση να υποβάλει αίτημα για παραχώρηση σε αυτόν διεθνούς προστασίας, το οποίο και έπραξε στις 19.11.2024, ισχυριζόμενος ότι στη χώρα καταγωγής του κινδύνευε η ζωή του. Το αίτημα του εξετάστηκε από την Υπηρεσία Ασύλου και στις 13.12.2024 και απορρίφθηκε. Ο αιτητής ενημερώθηκε σχετικά και καταχώρησε προσφυγή εναντίον της απόφασης στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας (Δ.Δ.Δ.Π.), διατηρώντας έτσι την ιδιότητα του ως αιτητής ασύλου.
Δεδομένης της συνέχισης του περιορισμού του στο αεροδρόμιο Λάρνακας, ο αιτητής καταχώρησε την αίτηση για habeas corpus. Δεν ισχυρίστηκε ότι κρατείται για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά ότι ο περιορισμός του ουσιαστικά συνιστά κράτηση και είναι παράνομος και επιζητούσε την απελευθέρωση του. Σύμφωνα με μαρτυρία, αυτός δεν μπορούσε να εξέλθει από τον χώρο όπου βρίσκεται περιορισμένος, παρά μόνο αφού το ζητήσει και του επιτραπεί, ενώ οπουδήποτε μεταβεί, τούτο γίνεται με συνοδεία αστυνομικού. Αντιθέτως, οι αρμόδιες υπηρεσίες αναφέρουν ότι ο αιτητής είναι ελεύθερος να αναχωρήσει από την Κυπριακή Δημοκρατία, οποτεδήποτε αυτός το αποφασίσει. Ωστόσο, δεν είναι αυτό που επιδιώκει ο αιτητής, αλλά να του παραχωρηθεί καθεστώς διεθνούς προστασίας.
Το Ανώτατο αναφέρει στην απόφασή του, ότι ο αιτητής, δεδομένης της εκκρεμότητας της προσφυγής του στο Δ.Δ.Δ.Π., τελεί υπό την ιδιότητα του αιτητή ασύλου. Κατά συνέπεια, δικαιούται να παραμένει ελεύθερος, καθώς σύμφωνα με τη νομοθεσία «απαγορεύεται η κράτηση αιτητή λόγω μόνο της ιδιότητας του ως αιτητή».
Το Ανώτατο υπογραμμίζει ότι η περίπτωση του αιτητή δεν διαφέρει από οποιουδήποτε αιτητή ασύλου που έχει εισέλθει παράνομα στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, από οποιοδήποτε σημείο της επικράτειας της. Παρά ταύτα, ο αιτητής τελεί υπό κράτηση, ουσιαστικά, ενώ έχει «δικαίωμα παραμονής στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές, το οποίο δικαίωμα ισχύει από την ημερομηνία ισχύς της αίτησης του…».
Σημειώνεται, επίσης, ότι δεν έτυχαν εφαρμογής οι πρόνοιες της νομοθεσίας όπου αναφέρεται ότι αιτητής ασύλου έχει δικαίωμα ελεύθερης διακίνησης και διαμονής στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές και ότι ο αιτητής έχει δικαίωμα επιλογής του τόπου διαμονής του και υποχρέωση ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών για οποιαδήποτε αλλαγή του τόπου διαμονής του. Όπως σημειώνει το Ανώτατο, “αυτός, όχι μόνο τέθηκε υπό κράτηση, αλλά του αποστερούνται και τα ελάχιστα δικαιώματα που προβλέπει το άρθρο 9Ε(2)(α)2 του Νόμου και ρυθμίζουν το δικαίωμα ελεύθερης διακίνησης ή διαμονής του, στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας”.
“Διαπιστώνεται ότι ο αιτητής κρατείται παράνομα ώστε να δικαιολογείται η έγκριση της υπό εξέταση αίτησης του. Επομένως, εκδίδεται habeas corpus, ο αιτητής να αφεθεί ελεύθερος, πάραυτα”, αναφέρει η απόφαση του Ανωτάτου, επιδικάζοντας και €1.000 έξοδα υπέρ του αιτητή και εναντίον της Δημοκρατίας.
Πηγή: ΚΥΠΕ
