Ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας καταρρίπτονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς μεγάλα τμήματα της ηπείρου πλήττονται από έντονο κύμα καύσωνα που έφτασε ασυνήθιστα νωρίς μέσα στη χρονιά.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ισχυρό «θερμικό θόλο» – ένα επίμονο σύστημα υψηλών πιέσεων που λειτουργεί σαν καπάκι, παγιδεύοντας τον θερμό αέρα και ωθώντας τον προς το έδαφος. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το φαινόμενο αυτό ενισχύεται από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία καθιστά τους καύσωνες συχνότερους και εντονότερους.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, σήμερα και αύριο αναμένεται μικρή αποκλιμάκωση, με τις θερμοκρασίες να παραμένουν μεν υψηλές, αλλά σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα. Παράλληλα, υπάρχουν προειδοποιήσεις για καταιγίδες σε περιοχές της Βρετανίας και της Γαλλίας και για χαλαζοπτώσεις στην Ιταλία.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Δευτέρα καταγράφηκε ως η θερμότερη ημέρα Μαΐου στην ιστορία της χώρας, με τη θερμοκρασία να φτάνει τους 34,8 βαθμούς Κελσίου στους Βασιλικούς Βοτανικούς Κήπους του Κιού στο Λονδίνο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ κατά δύο ολόκληρους βαθμούς. Συνήθως τα ρεκόρ θερμοκρασίας σπάνε μόνο κατά μερικά δέκατα του βαθμού.
Το ρεκόρ έσπασε ξανά την Τρίτη, όταν ο υδράργυρος άγγιξε τους 35 βαθμούς Κελσίου. Η μέση μέγιστη θερμοκρασία για το Λονδίνο στα τέλη Μαΐου είναι περίπου 20 βαθμοί.
Καθώς η θερμοκρασία ανέβαινε τη Δευτέρα, ξέσπασε πυρκαγιά κοντά στον λόφο Arthur’s Seat στο Εδιμβούργο της Σκωτίας, ενώ εκατοντάδες κατοικίες στη νοτιοανατολική Αγγλία έμειναν χωρίς νερό λόγω της αυξημένης ζήτησης. Παράλληλα, δέκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό, καθώς επιχείρησαν να δροσιστούν, βουτώντας σε λίμνες και ποτάμια.
Η δύση του Ηλίου δεν έφερε ανακούφιση στη Βρετανία, καθώς καταγράφηκαν «τροπικές νύχτες», με τη θερμοκρασία να μην πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου. Παρότι οι θερμοκρασίες αυτές μπορεί να μη θεωρούνται ακραίες σε άλλες περιοχές του κόσμου, στο Ηνωμένο Βασίλειο προκαλούν σοβαρή δυσφορία και κινδύνους για τη δημόσια υγεία, καθώς τα περισσότερα σπίτια δεν είναι κατασκευασμένα για να αντέχουν τη ζέστη και μόλις το 5% διαθέτει κλιματισμό.
Η Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή του Ηνωμένου Βασιλείου προειδοποίησε πρόσφατα ότι η χώρα «χτίστηκε για ένα κλίμα που πλέον δεν υπάρχει».
«Αν και κατά καιρούς έχουμε θερμές περιόδους τον Μάιο, αυτό που βλέπουμε τώρα είναι πρωτοφανές», δήλωσε ο Στίβεν Ντίξον από τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία, επισημαίνοντας ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα νέων ρεκόρ θερμοκρασίας. «Αυτό που παλαιότερα θεωρούνταν γεγονός που συνέβαινε μία φορά στα 100 χρόνια, πλέον συμβαίνει περίπου μία φορά στα 33 χρόνια», είπε χαρακτηριστικά.
«Πρωτοφανής» καύσωνας για τη Γαλλία, τροπικές νύχτες στο Παρίσι
Η Βρετανία δεν είναι η μόνη χώρα που δοκιμάζεται. Μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης καταγράφει θερμοκρασίες 10 έως 15 βαθμούς υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή.
Στη Γαλλία, η μετεωρολογική υπηρεσία Météo France χαρακτήρισε τον καύσωνα «πρωτοφανή» για την εποχή, ενώ η Δευτέρα ήταν η θερμότερη ημέρα Μαΐου που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα.
Οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν ήδη θανατηφόρες συνέπειες. Σύμφωνα με τη Γαλλίδα κυβερνητική εκπρόσωπο Μοντ Μπρεζόν, έχουν καταγραφεί επτά θάνατοι που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τον καύσωνα, συμπεριλαμβανομένων πέντε πνιγμών και περιστατικών κατά τη διάρκεια αθλητικών εκδηλώσεων.
Καύσωνας στην Ευρώπη: Σπάνε ρεκόρ στη Βρετανία, 40άρια σε Γαλλία και Ισπανία, σε κόκκινο συναγερμό μεγάλες πόλεις στην Ιταλία
Καύσωνας στην Ευρώπη: Σπάνε ρεκόρ στη Βρετανία, 40άρια σε Γαλλία και Ισπανία, σε κόκκινο συναγερμό μεγάλες πόλεις στην Ιταλία
Την Κυριακή, ένας 53χρονος άνδρας πέθανε κατά τη διάρκεια αγώνα δρόμου στο Παρίσι, ενώ μία γυναίκα έχασε τη ζωή της σε αθλητική διοργάνωση Hyrox στη Λιόν.
Η υπουργός Αθλητισμού της Γαλλίας, Μαρίνα Φεράρι, δήλωσε ότι οι θάνατοι αυτοί αποτελούν «σκληρή υπενθύμιση ότι η άθληση υπό ακραία ζέστη απαιτεί απόλυτη προσοχή».
Στο Παρίσι, η θερμοκρασία κατά τη διάρκεια της νύχτας δεν έπεσε κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου στον επίσημο μετεωρολογικό σταθμό της πόλης στο Parc Montsouris, με τη χαμηλότερη θερμοκρασία να φτάνει τους 20,2 βαθμούς τα ξημερώματα. Σε άλλες περιοχές της γαλλικής πρωτεύουσας, όπως το Σεν Σερμέν, η θερμοκρασία παρέμεινε πάνω από τους 23 βαθμούς. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η μέση θερμοκρασία στο Παρίσι αυτή την εποχή ξεπερνά οριακά τους 20 βαθμούς μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Από το μεσημέρι της Πέμπτης τέθηκε σε ισχύ πορτοκαλί προειδοποίηση καύσωνα στο Παρίσι και στα προάστια της γαλλικής πρωτεύουσας, ενώ συνολικά 17 γαλλικά διαμερίσματα βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής.
Οι θερμοκρασίες στη νότια Γαλλία πλησιάζουν ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ σχεδόν σε ολόκληρη τη χώρα ο υδράργυρος κυμαίνεται από 32 έως 35 βαθμούς.
Σε κόκκινο συναγερμό η Ρώμη και άλλες τρεις πόλεις στην Ιταλία, «καίγονται» και στην Ισπανία
Στην Ιταλία, τα υπουργεία Υγείας έθεσαν τη Ρώμη, τη Φλωρεντία, την Μπολόνια και το Τορίνο σε κόκκινο συναγερμό λόγω του καύσωνα. Οι Αρχές προειδοποιούν ότι οι συνθήκες αποτελούν απειλή όχι μόνο για ευπαθείς ομάδες αλλά ακόμη και για υγιείς πολίτες.
Αντίστοιχα, η Ισπανία αντιμετωπίζει «εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή», σύμφωνα με τη μετεωρολογική υπηρεσία AEMET, με τις θερμοκρασίες σε μέρη της χώρας, όπως στο Μπιλμπάο, στη Χώρα των Βάσκων, να ξεπερνούν σήμερα τους 40 βαθμούς.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ακραία ζέστη αποτελεί ένα από τα πιο ξεκάθαρα σημάδια της κλιματικής κρίσης. Τα αέρια του θερμοκηπίου που προκύπτουν από την καύση ορυκτών καυσίμων λειτουργούν σαν «κουβέρτα» γύρω από τη Γη, αυξάνοντας σταδιακά τη θερμοκρασία του πλανήτη.
«Γνωρίζουμε χωρίς καμία αμφιβολία ότι καύσωνες όπως αυτός έχουν γίνει πιο πιθανοί και πιο έντονοι λόγω της κλιματικής αλλαγής», δήλωσε ο Πίτερ Θορν, διευθυντής του Κέντρου Κλιματικής Έρευνας ICARUS στο Πανεπιστήμιο Maynooth της Ιρλανδίας. «Παρόλα αυτά, πολλά από τα ρεκόρ που καταγράφονται τώρα, ιδιαίτερα στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, είναι πραγματικά αδιανόητα», πρόσθεσε.
Πάνω από 62.000 άνθρωποι πέθαναν πέρσι
Οι συνέπειες είναι ήδη δραματικές. Περισσότεροι από 62.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη από αιτίες που σχετίζονται με τη ζέστη κατά τη διάρκεια του 2024, της θερμότερης χρονιάς που έχει καταγραφεί ποτέ.
Παράλληλα, ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι οι παγκόσμιες θερμοκρασίες θα παραμείνουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα έως το 2030. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, υπάρχει 75% πιθανότητα η μέση παγκόσμια θερμοκρασία της περιόδου 2026-2030 να ξεπεράσει κατά περισσότερο από 1,5 βαθμό Κελσίου τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Επιπλέον, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που αναμένεται να ενισχυθεί στα τέλη του 2026, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη θερμότερα έτη τόσο φέτος όσο και το 2027.
