THE GUARDIAN, LE MONDE
«Ο λόγος που κάποιες φορές έχουμε μπελάδες είναι ότι είμαστε εντελώς παράνομοι». Η αφοπλιστική παραδοχή στελέχους της αμφιλεγόμενης εταιρείας παροχής μεταφορικού έργου Uber δίνει μια εικόνα του πώς η εταιρεία έφθασε να γίνει η μεγαλύτερη πλατφόρμα του είδους της στον κόσμο. Μεγάλη διαρροή εσωτερικών επικοινωνιών και εγγράφων, που δημοσιεύθηκε σε 40 εφημερίδες, αποκαλύπτει τα ποσά που έδινε η εταιρεία σε λομπίστες, τη στενή επικοινωνία της με υπουργούς, προέδρους, ιδιοκτήτες μέσων ενημέρωσης και πρωθυπουργούς, την εξαγορά ακαδημαϊκών και τις παράνομες τακτικές που χρησιμοποιούσε για να εμποδίσει τις έρευνες των διωκτικών αρχών.
Η Uber, που σήμερα έχει κεφαλαιοποίηση 43 δισ. δολαρίων και παρέχει 19 εκατ. μετακινήσεις ημερησίως, ήταν γενναιόδωρη ως προς τις χρηματοδοτήσεις προς όσους τη βοηθούσαν. Στον Ρώσο λομπίστα Βλαντιμίρ Σενίν, ο οποίος είχε στενές σχέσεις με το Κρεμλίνο, υποσχέθηκε 650.000 δολάρια προκειμένου αυτός να επηρεάσει τη ρωσική νομοθεσία για τον κλάδο των ταξί. Ο Σενίν δεν κατάφερε πολλά πράγματα, αλλά έλαβε 300.000 δολάρια για τη δουλειά του.
Η ανάμειξη της Κρους
Η πρώην επίτροπος Ανταγωνισμού Νέλι Κρους προσελήφθη από την εταιρεία αντί 200.000 ευρώ ετησίως – αλλά στην περίπτωση της Κρους αυτό είναι το λιγότερο. Χθες, η επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα διερευνήσει τα δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία η Κρους παρενέβαινε υπέρ της εταιρείας αμέσως μετά την αποχώρησή της από την Κομισιόν, πριν δηλαδή από την επίσημη πρόσληψή της και πριν παρέλθει το 18μηνο που προβλέπουν οι κανόνες δεοντολογίας για τους πρώην επιτρόπους.
Όταν οι διωκτικές αρχές έκαναν έρευνα στα γραφεία της εταιρείας στο Αμστερνταμ, αναζητώντας αποδείξεις ότι το μοντέλο λειτουργίας της Uber παραβιάζει την ολλανδική νομοθεσία, η Κρους έσπευσε αστραπιαία να τηλεφωνήσει στον αρμόδιο υπουργό. Με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα είχαν κινηθεί οι υπάλληλοι της εταιρείας, ενεργοποιώντας τη λειτουργία «ξαφνικού θανάτου» των υπολογιστών, οι οποίοι αποσυνδέθηκαν από τα συστήματα της εταιρείας και ήταν άχρηστοι για τους ερευνητές.
Η τεχνική του «ξαφνικού θανάτου» χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία σε τουλάχιστον 12 έρευνες στα γραφεία της εταιρείας στη Γαλλία, στην Ολλανδία, στην Ινδία, στην Ουγγαρία και στη Ρουμανία. (Η Ουγγαρία ήταν μία από τις χώρες στις οποίες η Uber δεν μπόρεσε τελικά να λειτουργήσει, με τους ερευνητές να παραπονούνται ότι δεν βρήκαν τις σωστές προσβάσεις στην κυβέρνηση.) Η τακτική του «ξαφνικού θανάτου» απέτυχε στο Βέλγιο, όπου οι διωκτικές αρχές προνόησαν να «μαντρώσουν» τους υπαλλήλους μακριά από τους υπολογιστές, ώστε να μην προλάβουν να δώσουν το σύνθημα ενεργοποίησης του μηχανισμού.
Οι «πειρατικές» τακτικές της Uber –χαρακτηρισμός που έδωσαν στην εταιρεία τα ίδια τα στελέχη της– δεν λειτούργησαν στην περίπτωση του Ολαφ Σολτς, νυν καγκελαρίου της Γερμανίας και τότε δημάρχου του Αμβούργου, ο οποίος επέμεινε ότι αν η εταιρεία δραστηριοποιηθεί στην πόλη, θα πρέπει να χορηγεί τουλάχιστον τον κατώτατο μισθό στους οδηγούς.
Συμφωνία με τον Μακρόν
Αντιθέτως, ο νυν πρόεδρος της Γαλλίας και τότε υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Ολάντ, Εμανουέλ Μακρόν, φαίνεται ότι έδρασε ως υπ’ αριθμόν ένα εκπρόσωπος των συμφερόντων της εταιρείας στη Γαλλία. Η εταιρεία ζήτησε τη συμβουλή του Μακρόν στη διάρκεια εφόδου των διωκτικών αρχών στα γραφεία της και εκείνος απάντησε «κατ’ αρχήν, ψυχραιμία». Η έρευνα αποκάλυψε μηνύματα του Μακρόν όπου λέει σε εκπρόσωπο της εταιρείας ότι είχε κατορθώσει να κλείσει μια «συμφωνία» που θα έκαμπτε τις αντιρρήσεις του Σοσιαλιστικού Κόμματος. «Ήταν αρχι-λομπίστας για μια εταιρεία που ήθελε να καταργήσει διά παντός τη γαλλική εργασιακή νομοθεσία», σχολίασε η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της αριστερής αντιπολίτευσης, Ματίλντ Πανό.
Η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος του Μακρόν, Ορορ Μπερζέ, είπε ότι ο Μακρόν απλώς έκανε τη δουλειά του σωστά, επιτρέποντας να φθάσει στη Γαλλία μια υπηρεσία που δημιούργησε θέσεις εργασίας. «Δεν υπήρξε κάποια μυστική συμφωνία, δεν υπήρξε δοσοληψία», σημείωσε.
«Η βία πετυχαίνει»
«Η βία πετυχαίνει», έγραψε ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Uber, Τράβις Κάλανικ, στον επικεφαλής της εταιρείας στην Ευρώπη, Μαρκ Μακ Γκαν, όταν ο δεύτερος εξέφρασε αμφιβολίες για την ορθότητά του να ενθαρρύνονται οι θερμές αντιπαραθέσεις οδηγών της Uber με τους οδηγούς ταξί στη Γαλλία. Ο Μακ Γκαν είναι το «βαθύ λαρύγγι» που έδωσε στους δημοσιογράφους τα 124.000 μηνύματα από το εσωτερικό της εταιρείας. «Ήμουν εν μέρει υπεύθυνος», λέει τώρα ο 52χρονος Ιρλανδός. «Εγώ είμαι που έλεγα στις κυβερνήσεις να αλλάξουν τους κανόνες γιατί θα ωφεληθούν οι οδηγοί και θα δημιουργηθούν ευκαιρίες». Προκειμένου να γίνει πιο πειστικός, παρήγγειλε, αντί 100.000 ευρώ, μελέτη στον οικονομολόγο Ογκουστέν Λαντιέ, η οποία υποστήριξε, ψευδώς, ότι οι οδηγοί του Uber είχαν έσοδα σχεδόν διπλάσια από τον κατώτατο μισθό. Επιπλέον, το λογισμικό της Uber επέτρεπε στην εταιρεία να παρακολουθεί την τοποθεσία οποιουδήποτε είχε κατεβάσει την εφαρμογή της στο κινητό του. Η εταιρεία δηλώνει ότι το λογισμικό δεν χρησιμοποιείται πλέον.
